Waarom je best een sensitieve ouder mag zijn voor je kind

Kids

Hoe beter ouders inspelen op de behoeften van hun kinderen, hoe beter die kinderen zich op breingebied ontwikkelen. Dat blijkt uit onderzoek van dr. Rianne Kok, assistant professor aan de afdeling Psychologie van de Erasmus Universiteit van Rotterdam. Vooral sensitieve ouders hebben een positief effect op hun kinderen.

Samen met collega’s van de Universiteit van Leiden onderzocht zij twee jaar geleden 191 gezinnen. De grootte van de kinderhersenen werd gemeten, toen ze zes weken oud waren. In de jaren daarop werden de kinderen herhaaldelijk samen met hun ouders geobserveerd. Van beide ouders werd in de periode tussen het eerste en vierde levensjaar van het kind de sensitiviteit herhaaldelijk geobserveerd in spelsituaties.

Groter brein

Sensitiviteit is de mate waarin een ouder in staat is om de signalen of behoeften van een kind op te merken en te begrijpen en hier correct en tijdig op te reageren. Hadden de ouders door wanneer hun kind troost of hulp nodig had en speelden ze daar op tijd op in? Sensitieve ouders zijn enthousiast als hun kind aan het spelen is en geven hulp wanneer ‘ie dat nodig heeft. Kinderen van sensitieve ouders hadden een groter brein op zo bleek op de MRI-scan op hun 8ste.

Effecten van opvoedgedrag

Het is bekend dat de vroege zorg voor kinderen grote invloed heeft op de structuur en het functioneren van de hersenen. Dat blijkt uit veelvuldig onderzoek naar kinderen in extreme opvoedsituaties (denk aan verwaarlozing en mishandeling). Onderzoek naar het effect van normaal opvoedgedrag op de ontwikkeling van de hersenen is daarentegen zeldzaam. Dit was zelfs het eerste onderzoek ooit naar de rol van sensitiviteit van zowel vader als moeder op breinontwikkeling.

Veilig gevoel

Hoe belangrijk sensitiviteit van de ouders is, blijkt ook uit eerder onderzoek van Kok. Daarin observeerde ze moeders met hun peuter of kleuter terwijl ze samen taken uitvoerden, zoals het bouwen van een toren of het opruimen van speelgoed. Ze filmde de interactie en keek in hoeverre de moeders reageerden op hun kind. Het bleek dat moeders die sensitief waren, kinderen hadden die beter met hun emoties konden omgaan. Kinderen met een sensitieve moeder voelden zich veilig en verzetten zich minder als ze een moeilijke opdracht kregen. Ze hadden geleerd dat ze in stressvolle situaties op hun ouders konden rekenen.

Hoe pak je dat aan in de praktijk? 5 tips:

1.

Geef je kind antwoord als het je iets vraagt. Heb je het op dat moment te druk, zeg dan dat je er later op terugkomt.

2.

Een kind dat met eten of speelgoed gooit, is soms gewoon boos of moe, maar het kan ook een kleine schreeuw om aandacht zijn. Leg je eigen bezigheden even stil en neem je kind op schoot voor een knuffel of lees voor.

3.

Wanneer kinderen zichzelf kunnen aankleden, of hun eigen boterhammen kunnen smeren, scheelt het je als ouder misschien tijd. Maar neem ook de tijd om stil te staan bij wat je kind doet. Geef het positieve aandacht voor wat het zelf al kan.

4.

Gebruik prenten- en voorleesboeken om dingen uit het dagelijks leven van je kind te bespreken. Zeg bijvoorbeeld: ‘dat jongetje speelt buiten. Wat vind jij leuk om buiten te doen?’

5.

Observeer je kind op momenten dat het aan het spelen is. Maar ook als hij of zij voor de televisie zit. Vraag of je mee mag spelen of mee mag kijken. Door tijd vrij te maken voor je kind als ‘ie dat niet verwacht, geef je de mogelijkheid voor meer interactie.

Manon Sikkel is psycholoog, journalist, kinderboekenschrijver en heeft zelf drie kinderen.

Lees ook een van haar andere stukken: dit is waarom je kinderen niet moet zeggen dat ze zo goed zijn.

Manon op 19-05-2017