30 x oerhollandse meisjesnamen

Hoe zit het met de populariteit van Agnes, Els, Brechtje, Aaltje?

Kids

Tuurlijk, op het lijstje oerhollandse jongensnamen konden er nog zomaar twintig bij, die houden jullie tegoed. Maar eerst schakelen we even over naar het dameselftal, want voor deze week staan de ouderwetse meisjesnamen op het program.

Waar we meteen bij aantekenen dat niet alle namen uit deze lijst van oorsprong daadwerkelijk Nederlands zijn, maar de crux is dat ze allemaal vaak voorkwamen in vooroorlogs Nederland.

1. Puck/Puk

Wie denkt dat Puck of Puk zo’n naam is die lekker hip de laatste jaren bedacht is, heeft het mis – vraag maar aan Annie M.G. Schmidt. De betekenis luidt ‘rakker’ of ‘boef’ (leuk!) en kan zowel aan meisjes als jongens gegeven worden, vindt men. Qua spelling is de variant met de ‘c’ populairder: in 2015 werden er 141 Puck’s geboren versus 48 Puk’s. En laten we die ene Puks niet vergeten, die ook geboren werd.

2. Hedwig

Is afgeleid van Hadewich of Hadewig en betekent letterlijk ‘oorlog’ of ‘strijd’, en als je je dochter Hedwige genoemd hebt, is zij volgens de boeken een ‘vrouwelijke strijder’. Misschien niet de meest liefdevolle betekenis, en wellicht ook een verklaring waarom er vorig jaar maar vijf geboren werden – waarmee de naam een bescheiden (gedeelde) 1656ste plek in de lijst met meest populaire meisjesnamen van 2015 inneemt.

3. Evelijne

Schijnt de voorloper geweest te zijn van Evelien, Eveline, Evalien en alle andere mogelijke spellingen die als betekenis ‘leven gevende’ kennen. Maar Evelijne’s zijn er in ons land afgelopen jaar niet geboren, die heeft haar beste tijd toch echt gehad. Nee, dan Evi – niks oerhollands meer aan – maar wel een van de meest populaire verbasteringen: met 518 nieuwe Evi’s in 2015, staat ze pontificaal op de elfde plek. Wees ook welkom: de 48 nieuwe Evie’s!

4. Marie/Maria

Nee, natuurlijk is dit van oudsher geen Nederlandse naam, maar een diepe buiging naar Mother Mary, ook wel bekend als de Heilige Maagd. Grappig genoeg is Maria anno nu nog best wel een populaire naam – alles is relatief – er werden er afgelopen jaar 59 geboren (#231). Dat is een nipt verlies op Marie – die staat een paar plekken hoger (#210) – met 63 nieuwe Marie’s.

5. Lot

Over de oorspronkelijke herkomst van de naam Lot valt zeker te twisten: is het een verkorting van het van oorsprong Engelse Charlotte, of is het een naam wiens wortels toch echt in de Nederlandse velden liggen? Lot betekent in ieder geval ‘sluier’ of ‘een bedekking’ en de naam is in Nederland vandaag de dag behoorlijk populair. Vorig jaar werden er bijna honderd geboren, waarmee de naam een 144ste plek op de populariteitslijst krijgt. Met twee ‘t’s kan natuurlijk ook: er werden vorig jaar 21 Lott’s geboren!

6. Brech(t)je

Eerst even de uitslag van de strijd tussen Brechje en Brechtje: Brechtje heeft gewonnen, want zij staat 1009de op de lijst (10 nieuwe exemplaren), terwijl er maar 3 Brechje’s zonder ‘t’ geboren werden, waardoor die naam op de (gedeelde) 2332ste plek belandt. Maar, en deze zag je misschien niet aankomen, de meest populaire variant in 2015 was toch echt Brecht – daar werden er ‘maar liefst’ 12 van geboren. Maar dat waren dan wel overwegend jongetjes.

7. Els

Een pure, van oorsprong religieuze naam die ‘gewijd aan god’ betekent. In Nederland zijn we niet meer zo enorm van de gelovige namen, hoewel Maria het nog prima doet. Dat geldt iets minder voor Els: we vinden haar pas terug op plek 1656, omdat er vorig jaar niet meer dan vijf geboren werden. Beduidend populairder zijn Elsa, Else en Elske.

8. Loes(je)

Zo’n typisch voorbeeld van een naam waarvan de Engelse variant – Lucy – meer in trek is dan de oerhollandse moedernaam, die als betekenis ‘roemvolle strijder’ heeft. Het liefkozende Loesje verscheen vorig jaar op welgeteld geen enkel geboortekaartje, de naam Loes kwam nog 37 keer voorbij de drukker. Tegenover 60 Lucy’s is duidelijk wie de winnares is.

9. Agnes

De naam Agnes heeft drie uiteenlopende betekenissen: ‘heilig’, ‘puur’ en ‘lammetje’. Dat kan helaas niet verhelpen dat de naam de laatste jaren behoorlijk uit de pure, heilige gratie geraakt is: er werd er vorig jaar maar eentje geboren.

10. Fennigje

Dat geldt ook voor de hoeveelheid Fennigje’s in ons land – die telt er sinds vorig jaar slechts eentje meer. De naam betekent ‘zekerheid’ of ‘moedige beschermer’, maar hoe moedig ze ook is, ze kan niet met zekerheid zeggen dat haar naam over de grens nog enigszins begrijpelijk uitgesproken wordt, lijkt mij.

11. Guusje

Hier volgt een citaat van de website Betekenisnamen.nl: ‘Deze naam kan zijn samengesteld uit de Germaanse stamvormen `Gaut` (behorend tot het volk der Goten) of `Gund` (strijd) en `Staf` (stok, steun), Hij kan echter ook een variant zijn van de oudSlavische naam Gotislav met als betekenis beroemde gast.’ Tot zover. Oerhollands is ‘ie dus niet per se, maar nog altijd een leuke naam. Dat blijkt wel, want vorig jaar werden er maar liefst 146 geboren, waarmee de naam op een meer dan respectabele 101ste plek staat.

12. Ada

Als je denkt: Ada, die naam komt nog amper voor, dan zit je er best wel naast. Ada is uit deze lijst relatief best wel ‘geliefd’ te noemen, er werden er vorig jaar zomaar 15 geboren. Leuk om te weten: de naam betekent naast het ietwat neutrale ‘ornament’ ook ‘gelukkig’.

13. Christina

Over religieuze namen gesproken – vroeger duidde men door de dochter(s) Christina te noemen dat het hier om liefdevolle volgers van Christus ging. Dat hoeft bij de 32 Christina’s die vorig jaar in Nederland het levenslicht zagen (393ste plek) niet per se het geval te zijn, al was het maar omdat veel van de ouders als roepnaam ‘Chris’ opgeven.

14. Sien

Je weet wel, die van Ot, vorig jaar goed voor 16 nieuwe vertegenwoordigsters. Nóg vele malen populairder is de variant Sienna, daar werden er ruim twee keer zoveel van geboren (38 nieuwe Sienna’s).

15. Johanna

Zelfde als Ada – wie denkt dat Johanna niet vaak meer voorkomt, zit er best wel ver naast. Maar liefst 143 nieuwe Johanna’s zagen vorig jaar het levenslicht, waarmee de naam op de 103de plek staat. Wat je daarentegen misschien minder zou verwachten is dat een naam als Hanneke echt even helemaal uitgehannest lijkt te zijn: daar werd er vorig jaar maar eentje van geboren.


Bron: Instagram

16. Kaatje

Betekenis: puur. Van deze lijst een mooie middenmoot met haar 895ste positie. Er zijn er in 2015 maar liefst twaalf geboren, hoera!

17. Willemijn

De vrouwelijke vorm van Willem, betekenis: de wilskrachtige beschermer. Al jaar en dag een graag geziene gaste bij de Nederlandse Verzekeringsbank (de instantie die bijhoudt welke namen elk jaar gegeven worden in Nederland) – vorig jaar stond Willemijn op de 518de plek, en mocht ons land er 24 verwelkomen. Tel daar drie nieuwe Willemijntje’s en één Willemijna bij op, en je hebt een mooi kader.

18. Aagje

Komt van Agatha en nee, dat is van oorsprong niet Nederlands. De associatie met een ‘nieuwsgierig aagje’ is snel gelegd, maar vergis je niet: de oorspronkelijke betekenis van Aagje is ‘goed’. Wat niet per se gezegd kan worden over de score in 2015: er werden er het hele jaar maar twee geboren. Een afnamen ten opzichte van 2014: toen waren het er nog zeven.

19. Aaltje

Er worden best wel veel Aaltje’s in ons land geboren: in 2014 waren het er 25, tegenover 19 vorig jaar. Betekenis: ‘heerser met zwaard’ of ‘van nobele afkomst’.

20. Hildegard

Betekenis: strijd, zie ook Hedwig. Er werd er vorig jaar maar eentje in Nederland geboren, in vergelijking met de 26 nieuwe Hilde’s, een beduidend vlottere variant.

20. Cornelia

Betekenis: ‘de gehoornde’ of ‘beschermheer van (rund)vee’. En hoewel dat misschien een tikkie ouboullig klinkt, wil dat allerminst zeggen dat de naam outdated is – integendeel. Cornelia staat fier op de 166ste plek – er werden er vorig jaar maar liefst 83 geboren. Dat kan overigens niet gezegd worden voor de versie met een ‘e’: Cornelie – die ging vorig jaar in geen enkele gemeente over de toonbank.

21. Clara

‘Verlicht’ of ‘de heldere’ is de betekenis van de naam Clara. Wij vinden ‘m mooi. En met ons de ouders van 14 nieuwe Clara’s die vorig jaar in Nederland geboren werden.

22. Lieke

Gezien mijn persoonlijke voorgeschiedenis en situatie (zie #26) vraag ik me bij de naam Lieke gelijk oprecht af hoe ze die in Engelstalige landen uitspreken (Lieke’s, asjeblieft enlighten me!), maar het is en blijft een superleuke naam, die ook nog eens ‘de onbekommerde’ betekent. Dat hopen vast ook de ouders van de 445 (!) Lieke’s die vorig jaar in ons land geboren werden.

23. Madelief

Bloemen houden van mensen, en mensen houden van de naam Madelief. Vorig jaar telde ons land op 31 december maar liefst 81 nieuwe Madelief’en – waarmee de naam op de 171ste plek van de 2015-ranglijst eindigde.

24. Edith

Een naam met twee wel heel uiteenlopende betekenissen: ‘gezegend’ enerzijds, en ‘oorlog’ anderzijds. Goh. Van nature niet per se Nederlands, maar wel eentje die vroeger heel vaak voorkom. Met de nadruk op vroeger, want anno nu kom je niet zo veel Edith’s meer in de klas tegen: vorig jaar eindigde de naam op de 1296ste plek met slechts zeven nieuwe naamgezanten.

25. Gerda

Niet heel veel hoger op de lijst vinden we Gerda terug, daarvan werden er slechts twee meer geboren (negen in totaal). Betekenis: bescherming.

26. Inge

Ik roep zelf vaak dat ik niet zo heel blij ben met m’n naam, maar dat komt vooral omdat ik de afgelopen jaren nogal veel in het buitenland vertoefde, en niet altijd blij werd van wat mensen van mijn naam wisten te brouwen. In China ging ik doorgaans als ‘Inch’ door het leven, en in Engelstalige landen moet ik het vaak met een Scandanivisch tintje (lees: Inga) doen. Op zich niks mis mee, maar dan verwachten ze vaak zo’n blonde, lange stoot, en dan krijgen ze zo’n klein, donkerharig propje. Teleurstelling. Hoe dan ook: vorig jaar werden er in Nederland ‘toch nog’ 16 geboren, waarmee mijn naam een trotse 727ste plek in de ranglijst toebedeeld krijgt.

27. Neeltje

Wederom een beschermer van rundvee – Neeltje. Maar wel een hele populaire: we vinden Neeltje terug op de 320ste plek, vorig jaar goed voor 41 nieuwe Neeltjes. Dat is een mooie evenaring van de 42 nieuwe Neeltjes die ons land in 2014 verwelkomde – keep it up, Neeltje!

28. Gijsje

Waar Gijs een hele populaire, oerhollandse jongensnaam is, kan dat niet per se gezegd worden voor zijn zusje Gijsje. Vorig jaar bleef de Gijsje-teller op twee steken, het jaar ervoor was dat exact hetzelfde geval. Aan de mooie betekenis (‘stralende pijl’, ‘helder’) kan het niet liggen.

29. Laurien

‘Zij die met lauweren bekranst is’ – dat belooft wat voor de toekomst van Laurien. Terug te vinden op de 895ste plek op de lijst; er kwamen er vorig jaar twaalf bij in het Nederlandse bevolkingsregister.

30. Jet

Tot slot een eervolle vermelding voor Jet, waarvan je over de afkomst – zelfde gevalletje als Lot – kunt twisten. Komt het van Henriette, Harriet of is het een eigen Nederlands bedenksel? Hoe het ook zij, Jet is een leuke, stoere naam die zeer in trek is: terug te vinden op de 185ste plek met maar liefst 75 nieuwe Jet’s in 2015. Tel daar ook nog 33 nieuwe Jette’s bij op, en het is een drukte van Jetteketet.

Belangrijke voetnoot

Wie na het lezen van dit lijstje denkt vast te stellen dat we tegenwoordig heel graag hele exotische, niet-Nederlandse namen aan onze dochters geven… Fout gedacht. Kijk maar eens naar de top 10 meest populaire meisjesnamen: die wordt gedomineerd door ‘gewone’ (oerhollands-achtige) namen als Emma (#1), Anna (#4), Eva (#6) en Lotte (#8).

Over ouders die hun kind wel graag een ‘rare’ naam geven: dat doen ze dus hierom.

Bron hoofdfoto: Instagram

Meer leuke content? Like ons op Facebook