5 dingen die we dachten te weten over het brein van baby’s. Dáchten ja…

Kids



Laatst hoorde ik een vriendinnetje van een zeven maanden oud jongetje zeggen dat ze zou zweren dat ze hem duidelijk ‘mama’ hoorde zeggen. Tuurlijk, dacht ik. Over twee weken zegt ‘ie vast ook ‘papa’.



We hebben redelijk vaststaande gedachten over hoe oud kinderen zijn als ze bepaalde dingen voor het eerst doen. Niet omdat we de wijsheid in pacht hebben, maar omdat al vele decennia onderzoek gedaan wordt naar hoe het kinderbrein werkt. Echter, zoals dat nou eenmaal het geval is voor onderzoek: het is waar totdat het tegendeel gebleken is. 



Hieronder een aantal opvattingen van vroeger die door de jaren heen door nieuw onderzoek herzien of aangepast zijn. Wat niet wil zeggen dat ze niet langer waar zijn, maar meer dat ze niet de enige waarheid zijn, en er ruimte is voor nuance.

1



Over taal


Vroeger… dachten we dat het heel belangrijk was de eerste maanden zoveel mogelijk tegen je baby te praten.


Nu… weten we dat het vaak belangrijker is hoe je iets zegt (meer dan wat je precies zegt). 

Laat geen discussie bestaan over het feit dat kinderen een taal aanleren door deze zo vaak mogelijk te horen. Kortom: dat praten tegen je kind belangrijk is, staat buiten kijf. Maar wat recent onderzoek uitwijst, is dat het de eerste maanden van een kind vooral gaat om de ‘emotionele communicatie’ die je met je kind hebt, meer dan dat je coherente zinnen en verhalen met hem deelt. 

Wat betekent dat in de praktijk? Dat je als ouder vooral inspeelt op de gevoelens en ‘buien’ van je kind. Als je kind lacht, lach dan naar hem terug. Als hij huilt, troost hem dan. Met andere woorden: stem je emotionele communicatie af op je kind. Persoonlijk vraag ik me af of dit echt nieuwe insights zijn, maar dat terzijde.

2



Over (complexe) gedachten


Vroeger… dachten we dat kinderen totdat ze naar de peuterschool gaan geen ‘complexe’ gedachten kunnen hebben.


Nu… lijkt het erop dat kinderen rond drie maanden al veel meer begrijpen dan we voorheen dachten. 

Natuurlijk geldt het niet voor alle kinderen, maar er zijn onderzoeken die uitwijzen dat kinderen van drie maanden in staat waren objecten te herkennen en van elkaar te onderscheiden. Of baby’s van slechts zes maanden die onregelmatigheden in rijtjes (kleuren, geluid of objecten) opmerkten. Indrukwekkend.

3


Over de betekenis der dingen


Vroeger… dacht men dat kinderen totdat ze ongeveer acht maanden zijn nauwelijks besef hebben van zaken die om hen heen bestaan.


Nu… weten we dat dit besef al veel eerder optreedt. 

Je zou soms denken dat indrukken voor baby’s de eerste maanden compleet inwisselbaar zijn. Ik raakte mijn dochters lievelingsspeelgoedbeest kwijt toen ze vijf maanden was. Ik was ontroostbaar, de vriend de ratio zelve. ‘Je zou mij zelfs kunnen inruilen voor een andere vader, en dan zou ze het niet per se doorhebben’. Toch had ‘ie geen gelijk, want het (b)lijkt dat kinderen zich al vanaf drie maanden bewust kunnen zijn van bepaalde objecten en mensen. Natuurlijk is dat dan nog in een vroeg stadium en moet dat besef vooral niet overdreven worden, maar het feit dat baby’s alles zomaar klakkeloos aannemen – en tevens op slag weer vergeten – is niet per definitie waar.

4





Over herkenning


Vroeger… dachten we dat jonge baby’s puur en alleen de stemmen van (dichtbije) familieleden kunnen herkennen. 


Nu… denkt men dat baby’s al vanaf drie maanden een breed scala aan stemmen en gezichten aan elkaar kunnen koppelen. 

Papa’s en mama’s stemmen horen ze elke dag, dus die worden op een gegeven moment moeiteloos herkend en aan papa en/of mama gekoppeld. Oma’s, opa’s, ooms en vriendinnen die sporadisch langskomen en naar hartelust babbelen, valt die herkenning pas later ten deel. Dachten we. Onderzoekers van de Britse Exeter University voerden onlangs een experiment uit waarbij drie-maanden oude baby’s verschillende stemmen en gezichten te zien en horen kregen. Wat bleek: (sommige van) de baby’s konden – nadat ze de gezichten en stemmen ‘slechts’ 90 seconden gehoord en gezien hadden – de juiste stemmen aan de juiste gezichten koppelen. Scary. 



5

Over herinneringen en het geheugen


Vroeger… dachten we dat als een baby een bepaald trucje (klappen met de handen, bijvoorbeeld) niet (op commando) uitvoert, hij dat bewuste trucje vergeten is.


Nu… weten we dat dat onzin is, en dat baby’s een heleboel meer weten, kunnen en onthouden dan ze laten zien. 

Dat heeft vaak niet zozeer met geheugen te maken, maar meer met ‘zin’, of degene wie ze vraagt het kunstje te doen lief is, of ze zich bij hem/haar op hun gemak voelen, etc. Gemeen maar waar: soms doen kinderen op de opvang de mooiste kunstjes die ze thuis vervolgens weigeren te doen. Wat daarin ook meespeelt is dat het voor kinderen natuurlijker voelt iets te doen op dezelfde plek of situatie waarin ze het voor het eerst geleerd hebben.

En ook dit: Je weet zeker dat je een moeder van jonge kinderen bent als…


Meer leuke content? Like ons op Facebook