Psycholoog legt uit: 5 redenen waarom we impulsaankopen doen

Persoonlijk

Als ik door mijn kledingkast ga, kan ik zo een aantal dingen aanwijzen die ik nooit gedragen heb. Het is erg – ik weet het – maar soms zitten de prijskaartjes er zelfs nog aan. Ook op andere plekken in huis vind ik spullen die amper worden aangeraakt. Waarom heb ik ze überhaupt gekocht?

Kopen, kopen, kopen

Echt, op het moment van kopen leek het allemaal zo’n goed idee. Neem nou die glitterlegging: ik zag ‘m liggen en nog geen twee minuten later stond ik alweer af te rekenen bij de kassa. Een half jaar later ligt dat ding nog steeds onderin de lade van mijn kledingkast. Wanneer draag ik nou een glitterlegging?

En dan die gewichtjes die ik vorige zomer kocht. Da’s handig, dacht ik. Kan ik voortaan gewoon vanaf de bank televisie kijken, en ondertussen aan mijn armspieren werken. Met dat bankzitten en televisie kijken is het wel goed gekomen. Maar met dat laatste..

De handeling van kopen is een handeling van empowerment

Ik koop dingen in een impuls. En ik weet zeker dat ik niet de enige ben. Waarom denken we niet drie keer na voordat we iets kopen? Philip Graves – auteur van Consumerology: The Truth about Consumers and the Psychology of Shopping weet precies hoe het zit. Hij benoemt vijf redenen waarom we impulsaankopen doen.

We houden van winkelen

De eerste, en eenvoudigste verklaring die Graves geeft is dat sommige vrouwen nou eenmaal ontzettend houden van winkelen (guilty). En dan vooral van het kopen van spullen. Hij noemt de handeling van het kopen een handeling van empowerment. Het treedt in werking wanneer we een dringend verlangen hebben om ‘iets te vervullen. Dat ‘iets’ is in dit geval dus het kopen van een bepaald item, of product.

We zijn gevoelig voor verlies

De vorige reden is vooral toe te schrijven aan onszelf. Als je van winkelen houdt en vaak in de stad te vinden bent, dan is het logisch dat je sneller vatbaar bent voor impulsaankopen. Maar winkels beïnvloeden ons ook. Zo hebben ze bijvoorbeeld geleerd dat we gevoelig zijn voor verlies. Hoe dat precies zit? We willen voorkomen dat we ons in de toekomst slecht zullen voelen, en kopen dus toch maar dat laatste truitje uit de sale. Stel je toch voor dat je het niet koopt – je thuis bedenkt – en dat het dan weg is. Tja, dan heb je spijt (= verlies). En dat willen we zien te voorkomen.

We laten ons leiden door onbewuste regels

Shoppen is zwaar. Oké dat is misschien wat overdreven, maar het vergt wel de nodige energie. Volgens Graves is het in ieder geval te zwaar en tijdrovend om met bewuste aandacht te doen. Stel je voor dat je alles wat je tegenkomt moet vergelijken met soortgelijke producten? Dan ben je een eeuwigheid bezig.

we hebben een aangeboren verlangen om te sparen

Om het onszelf makkelijker te maken gebruiken we heuristieken. Heuriwat? Anders gezegd: het zijn vuistregels die we onbewust gebruiken, omdat we hebben geleerd dat ze over het algemeen goed werken. Ze helpen ons om snelle beslissingen te nemen.

Winkels en merken weten dit en maken maar al te graag gebruik van heuristieken. Wat dacht je van een expert of celebrity die een product aanprijst? Of van de drie halen twee betalen regel? We krijgen de indruk dat we een goede deal sluiten of dat een product wel goed móét zijn, en gaan makkelijk voor de bijl.

We besparen graag geld

Dit is misschien een beetje een vreemde reden, want als we een (impuls)aankoop doen besteden we juist geld. Toch stelt Grave dat we velen van ons een aangeboren verlangen hebben om te sparen. Fabrikanten en winkels spelen hier slim op in door ons te vertellen hoeveel geld we kunnen besparen door het kopen en gebruiken van het product. Zien we ergens een goede korting, dan kunnen we het maar moeilijk laten liggen.

We kijken door een roze bril naar de toekomst

De laatste reden is dat we onszelf regelmatig misleiden, en met een geïdealiseerd beeld naar de toekomst kijken. Zo zegt Graves: “In plaats van te erkennen dat we de afgelopen vijf jaar helemaal niets aan sport hebben gedaan, houden we van het idee dat het kopen van de nieuwe Ab-Toner-9000 ons zal transformeren in iemand die wél de motivatie heeft om iedere avond sit-ups te doen.” Maar of we het ook echt doen? Nee. En zo belanden al die spullen dus op zolder, of in de kast.

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Pyschology Today