6 tips voor een controlfreak (aka de perfectionist die moe wordt van z’n hoge meetlat)


Newsflash: ook iets dat niet perfect is, kan goed genoeg zijn

Persoonlijk

Ik heb er persoonlijk weinig moeite mee om er openlijk voor uit te komen dat ik kamp met ‘control issues’. Lees: dat ik een controlfreak ben. Maar laat me daar vooral meteen bij aantekenen dat ik van mening ben dat dat heus niet alleen maar irritant is – een controlfreak is namelijk ook een bijzonder gepassioneerd en efficiënte mens, om maar iets te noemen.

Maar toch… ik zou liegen als ik zou zeggen dat ik het altijd fijn vind om de touwtjes zo strak in handen te willen houden, blijkens ook dit pamflet. Vandaar dat ik me tegenwoordig verdiep in tips en tricks hoe de controlfreak kan oefenen in de kunst van het loslaten. Met tot dusver wisselend succes, trouwens.

1. Imperfectie is ook een optie


Als je zoekt naar een definitie van een controlfreak, ontkom je niet aan het woord ‘perfectionist’. Een controlfreak heeft uitermate hoge standaarden en vindt eigenlijk dat alles wat hij of zij doet, daar aan moet voldoen. No more! De tip is om in je hoofd die kronkel recht te trekken, en ruimte te laten voor het idee dat ook iets dat niet perfect is, goed genoeg kan zijn. Ten eerste omdat dat ook oprecht zo is, en ten tweede omdat het gewoon hondsvermoeiend is om altijd maar te streven naar het beste van het beste.

2. Maak onderscheid tussen primaire en secondaire controle


De meeste controlfreaks gaat het om (ogenschijnlijk) kleine dingen waarover ze controle willen hebben: wat er vanavond gekookt wordt, aan welk tafeltje in een restaurant ze zitten, hoe laat ze aan tafel gaan, welk merk wasmiddel er gekocht wordt, waar de handdoeken dienen te liggen en hoe de agenda er deze week grofweg uitziet. Dit soort controleerbare elementen valt onder de primaire controlesfeer. Daartegenover staan de zaken die vallen onder secundaire controle: feitelijke zaken waarover je simpelweg geen controle kunt uitoefenen. Het weer, hoe andere mensen reageren, prijzen in de supermarkt.

Natuurlijk kan een controlfreak zich daar wel bij neerleggen – het zijn tenslotte ook maar gewone mensen. Kortgezegd: bij primaire controle passen we de wereld om ons heen aan aan onze wensen, terwijl het ons bij secundaire controlezaken wél lukt om ons aan te passen aan wat de wereld om ons heen ons opdraagt. Onderzoekers menen dat als het je lukt om enkele zaken die in je hoofd als primair gelden, naar de secondaire ring op te schuiven, je een grote stap in de goede richting maakt.

3. Besteed zaken uit (delegeren kun je leren)


Wat mij betreft een van de moeilijkste uit het rijtje: iemand anders iets laten doen dat je eigenlijk zelf had zullen/willen doen. Sowieso voelt het heel onnatuurlijk om iemand anders verantwoordelijk te maken voor een taak die je eigenlijk jezelf had toebedacht (de term ‘freak’ komt natuurlijk wel ergens vandaan), en al helemaal als dat betekent dat je moet incalculeren dat die persoon het wellicht anders en mogelijk minder goed dan jij zal doen. Misschien zul je het niet leuk vinden, maar ook zij kunnen de klus klaren. Hoe vaker je het doet, hoe makkelijker je het gaat vinden (zeggen ze) en hoe meer je gaat leren accepteren dat anders of minder goed, niet per se slecht is (zie ook #2).

Lees ook: 14 manieren om gratis én effectief te ontspannen

4. Het niet opnieuw doen als je het niet goed genoeg vindt


Voortbordurend op #3: als iemand anders de borden in de kast gezet heeft, maar niet op de ‘juiste’ plek – probeer ze dan vooral eens NIET terug te zetten naar de plek waar jij ze het liefste wil. Je zal merken dat de wereld niet vergaat, echt niet.

5. Bedenk je dat andere mensen het (je) oprecht irritant kunnen vinden


Ik vind het zelf natuurlijk enorm meevallen, maar de vriend wijst me er regelmatig fijntjes op dat het naast compleet onnodig, ook gewoon bloedirritant is dat ik me altijd met de weg bemoei als we ergens heenrijden (indien nodig overrule ik ook gewoon Google Maps). En ik weet ook dat er talloze vriendinnetjes zijn die echt allang niet meer zitten te wachten op mijn taalkundige verbetermoraliteit, als ze dat überhaupt ooit wel deden (erop zitten te wachten).

6. Word gewoon ouder


Als al het andere niet lukt, werkt gelukkig ook de factor ‘maturiteit’ in je voordeel. Althans, dat zeggen ze. Studie wijst uit dat de ouder wordende mens, op natuurlijke wijze flexibeler wordt en sneller tevreden is met het leven dat hij of zij leeft. Met die bewustwording groeit schijnbaar ook het bewustzijn dat er nou eenmaal zaken in het leven zijn waarover we geen controle kunnen uitoefenen, waarmee de neiging om teveel te controlfreaken vanzelf vermindert. Joechei! Er is nog hoop!

Relax! 5 lessen die je van kinderen kunt leren om te ontspannen

Bron hoofdbeeld: wishwishwish