Als je zó praat tegen je kinderen, dan wordt opvoeden een feestje

Kids

Of ik de mini-workshop ‘How2Talk2Kids – Effectief communiceren met kinderen’ wilde volgen namens Famme. Eerste gedachte: ja doei, ik doe het toch prima! Tweede gedachte: wacht even, stel je nou voor dat ik er iets van leer… De nieuwsgierigheid won het van mijn koppigheid.

Ik heb heus weleens een opvoedboek doorgebladerd en lees online en in bladen veel over opvoeden, maar ga eerlijk gezegd vooral op mijn intuïtie af. En dat gaat niet altijd vaak niet van een leien dakje. Voorbeeldje: vanochtend uurtje of acht aan de ontbijttafel. De jongste (4) roept: ‘Ik wil pasta op m’n brood!’. Ik: ‘Helaas, die is op.’ Hij: ‘Ik wil toch pasta op mijn brood! Ik wil pastaaaa!’ Ik: ‘En nu houd je op met zeuren. Het is op. Punt uit. Ik heb het niet. Wat ik niet heb, kan ik ook niet op je brood doen. Zeg even wat je dan wel wil.’ Hij, huilend: ‘Ik wil pastaaaa!’ Ik: ‘Wil je soms hagelslag, da’s ook chocola?’ Hij: ‘Oké, ik wil hagelslag!’ Einde discussie. Mooi zou je denken, maar er was – voorafgaand aan de oplossing – toch een kleine strijd deze ochtend. En dat is nou precies wat ik niet meer wil.

Stuk positiever

En natuurlijk wist ik op dat moment zelf ook wel dat ik het niet handig aanpakte door te zeggen dat hij moest stoppen met zeuren, maar ik kon – middenin ons spitsuur – even niet bedenken wat ik dan wél moest zeggen om zijn teleurstelling de kop in te drukken. Nu ik de workshop heb gevolgd, ben ik daar dus achter. Het kan allemaal een stuk positiever bij ons in huis. Hoe dan?

Heb jij ook het idee dat het wat positiever kan bij jullie in huis? Misschien maak je wel een van deze opvoedfouten.

1

Stoppen met oordelen

Er zijn een paar basisprincipes die je volgens de How2Talk2Kids-methode in je achterhoofd moet houden, legt trainer Wieke Sieverts tijdens de workshop uit. De eerste is: gevoelens van je kind zijn altijd oké. Twee: alleen bepaald gedrag is niet per se oké. Drie: we gaan stoppen met oordelen. Wieke: ‘Er is namelijk een direct verband tussen hoe kinderen zich voelen en hoe ze zich gedragen. Als kinderen zich goed voelen, gedragen ze zich goed. En hoe kunnen we ze helpen om zich goed te voelen? Door hun gevoelens te accepteren!’ Misschien moet je dat twee keer lezen, maar dan klinkt het toch echt logisch.

2

Ontkennen of moraliseren

Wellicht denk je zelfs: dat doe ik allang! Ik accepteer het als mijn kind boos of verdrietig is. Maar. Doe je dat écht? Of ga je eigenlijk altijd negeren, ontkennen of moraliseren? Want dat is echt wat we vaak doen, liet Wieke ons met een eenvoudig rollenspel inzien. Toen ik vanochtend meteen zei dat mijn jongste niet zo moest zeuren, walste ik daarmee ook over zijn gevoelens heen. Beter was iets te zeggen als: ‘Ja lieverd, ik hoor hoe graag je chocopasta wilt. En ik zou willen dat ik een heel grote pot voor je had!’

3

Overkoken

Om je de How2Talk2Kids-methode eigen te maken, begin je met de emotie van je kind te zien als een melkpannetje dat op ‘t vuur staat over te koken. Je kunt er niets bijgooien, want dan kookt het alleen maar meer over. Dus stel geen vragen (dan gooi je er iets bij), maar luister rustig en aandachtig naar je kind en haal die emotie weg (je haalt als het ware het pannetje van het vuur). Ga bij een kleiner kind door je knieën en neem plaats naast je kind. Luister naar je kind en erken zijn gevoel. Reageer met: ‘Oh…hmmmm…jaja’. Dat is alles. Trainer Wieke: ‘Voordat ik trainer werd, heb ik eerst zelf de cursus gevolgd. Drie weken lang heb ik alleen maar ge’oooh’t tegen m’n kinderen. De hele tijd.’ Stel geen vragen, maar benoem z’n gevoel: ‘Je bent boos’. Of: ‘Je bent teleurgesteld’. Ga niet zeggen: ‘Ik snap dat je…’ of: ‘Ik begrijp dat…’. Nee, hierbij geldt: hoe simpeler, hoe beter. Dus: ‘Je bent verdrietig’ of ‘Je bent bang’. That will do.

Oh… en hmm…

Een voorbeeld:
Kind: ‘Iemand heeft mijn rode potlood gestolen.’
Moeder: ‘Weet je zeker dat je het niet bent verloren?’
Kind: ‘Ja, want het lag op mijn tafeltje toen ik naar de wc ging.’
Moeder: ‘Tja, wat denk je nou dat er gebeurt als je dingen laat slingeren? Er is al eens eerder wat van je gestolen. Dit is echt niet de eerste keer. Ik heb al zo vaak gezegd dat je je spullen in je laatje moet doen. Je luistert ook nooit!’
Kind: ‘Doe niet zo stom!’
Moeder: ‘Doe niet zo brutaal!’

Terwijl het ook zo kan:
Kind: ‘Iemand heeft mijn rode potlood gestolen.’
Moeder: ‘Oh…’
Kind: ‘Ik liet het op mijn tafeltje liggen toen ik naar de wc moest en toen heeft iemand het gepakt.’
Moeder: ‘Hmmmm…’
Kind: ‘Dit is al de derde keer dat ik mijn potlood kwijtraak.’
Moeder: ‘Jeetje.’
Kind: ‘Ik weet het al, vanaf nu doe ik mijn potlood in mijn laatje als ik de klas uitga.’
Moeder: ‘Ja, dat is een idee!’

De simpele woorden ‘oh’ en ‘hmmm’ of ‘ja, dat is een idee!’, samen met je houding die laat zien dat je om het kind geeft, maken het mogelijk om eigen gedachten en gevoelens te ontdekken en wellicht zelfs met een oplossing te komen.

4

Ergste woede kwijt

Stel nou dat mijn jongste vanochtend was gaan gooien met z’n bord omdat-ie geen chocoladepasta kreeg, dan zou ik daar natuurlijk iets van zeggen. Mijn natuurlijke reactie zou zijn: ‘Stop! Je pakt nu dat bord op en laat ik dit nooit meer zien! Ga maar op de gang zitten om tot rust te komen en te bedenken wat je hebt gedaan!’ Nee, volgens de How2Talk2Kids-methode zou ik als volgt moeten reageren: ‘Dit is onacceptabel gedrag. Je gaat nu te ver. We gooien hier in huis niet met spullen.’ En dan: ‘Je bent heel erg boos. Kun je aangeven hoe boos je bent door in dit kussen te stompen?’ En zelf voordoen wat je daarmee bedoelt. Je stompt hard in het kussen. Wieke: ‘Grote kans dat je kind ook hard in het kussen gaat stompen en na een paar minuten helemaal uitgeraasd is en dus ook z’n ergste woede kwijt is. Veel ouders, met name van jongens, schaffen hier een boksbal voor aan, kunnen de kinderen daar even op uitrazen. Werkt heel goed.’ Tijdens de ochtendspits aan de ontbijttafel in volle strijd om de kinderen nog op tijd op school te krijgen? Hm… dan zie ik dat niet helemaal voor me. Op alle momenten dat het wel uitkomt: top idee!

Honderd keer doen

Het principe van How2Talk2Kids gaat nog veel verder dan dit, maar ik heb niet genoeg ruimte om daarover uit te wijden – er is niet voor niets een heel boek over geschreven. Ik ben geïnspireerd, maar ook sceptisch. We gaan het gewoon een maand proberen.

Wieke benadrukt nog dat het écht geen trucje is: ‘Vergelijk het maar met een brood in het Frans bestellen als je op vakantie bent. In het begin van de week voelt het nog wat onwennig, maar aan het einde van de vakantie is het al heel normaal dat je in het Frans iets bestelt. Zo moet je dit ook zien. Oefening baart kunst. En onthoud dat je iets ongeveer honderd keer moet doen, voordat het gedrag, door kinderen, wordt aangeleerd.’ Honderd keer! Oké, ik heb dus nog even te gaan. Ik houd jullie op de hoogte.

Adele Faber en Elaine Mazlish ontwikkelden een respectvolle manier van communiceren waar alle partijen zich zoveel beter bij voelen. Heleen de Hertog heeft het Amerikaanse boek en de workshop bewerkt voor de Nederlandse markt. How2talk2kids geeft met gecertificeerde trainers workshops en themabijeenkomsten door het hele land. Wil je ook de basisworkshop volgen? Schrijf je in met de actiecode ‘boekactiefamme’. Dan krijg je het boek gratis toegestuurd.

Een paar stappen verder in de How2Talk2Kids-methode word aangeraden om duidelijke regels op te stellen die in jullie huis gelden. Goeie! Kijk hier hoe je dat zou kunnen aanpakken. >