‘Angst voor tandarts ligt vaak niet aan het kind, maar aan tandarts zelf’

Redactie 11 sep 2016 Kids

Kinderen zijn traditioneel bang voor een paar zaken: enge beesten, prikken en de tandarts. Niet alle angsten groeien ze overheen, maar die voor de tandarts hopelijk wel – je moet er immers tot je dood (minimaal) één keer per jaar naartoe.

In alle ernst: een angst voor de tandarts kan serieuze vormen aannemen. Veel van die kinderen zijn beter af bij een speciale kindertandarts, die zijn er namelijk in gespecialiseerd om a) oneindig geduldig te zijn en b) weten goed hoe ze met angstige kinderen om moeten gaan. Famme belde met Inge Moustie, één van de beste kindertandartsen in België.

Inge werkt al ruim 15 jaar als kindertandarts en behandelde duizenden kinderen. Haar succesformule?

‘Veel tijd en geduld, en het gegeven dat ik het oprecht leuk vind om met kinderen te werken. Met kinderen kun je een beetje gek doen, het is daardoor vaak gezelliger dan met volwassenen. Hoe langer ik het doe, hoe leuker ik het vind.’

De hamvraag: waarom zijn kinderen zo vaak bang voor de tandarts?

‘Ik maak hier onder de collega’s wellicht niet echt vrienden mee, maar ik denk vaak dat het probleem niet per se is dat de kinderen bang zijn voor de tandarts – maar dat het probleem vaak is dat de tandarts bang is voor kinderen en hun mogelijke reactie. Kinderen voelen feilloos aan: hier staat van alles te gebeuren, maar ze weten niet wat. Ook angst en spanning van ouders – ‘hoe gaat mijn kind hierop reageren?’ – slaat meteen over op hun kinderen.’

Hoe speelt een kindertandarts daarop in?

‘Eigenlijk maak je bij binnenkomst gelijk een inschatting van wat wel en niet kan. Je houdt rekening met de leeftijd; bij een kind van 3 of 4 jaar ga je geen gaatjes boren. Maar ook met de ‘flinkheid’ van het kind: er zijn kinderen van 4 die bovengemiddeld flink zijn voor hun leeftijd en waarbij je dus ‘meer’ kunt doen, net als dat er kinderen van 7 zijn die bovengemiddeld bang zijn voor pijn, en waarbij je dus eigenlijk niks zonder verdoving kunt doen.’

LEES OOK: Knagen maar! Eet je tanden wit met deze 4 soorten groenten en fruit>

[source id=”attachment_116890″ align=”none”]Kindertandarts [/source]

Wanneer is het tijd voor het eerste bezoek?

‘Een goede leeftijd om een kind voor het eerst mee te nemen naar de tandarts is als ze 2,5 à 3 jaar zijn. Eerder is geen goed idee, want ze begrijpen niet wie die tandarts is en vooral: wat ze wil.’

Kleine(re) kinderen meenemen naar de afspraak van een oudere broer of zus, of van mama zelf – ‘dan kan ze de praktijk alvast een keertje zien’ – wel of geen goed idee?

‘Als dat hun eerste keer aan de tandarts betekent: niet doen! Voor de eerste keer is het beter als ze pas komen als ze zelf aan de beurt zijn, dan kan ik uitgebreid de tijd voor ze nemen, in plaats van dat ze toe moeten kijken naar wat ik bij de broer, zus of moeder doe. Als ze zelf al eerder in de stoel gelegen hebben, dan is dat veel minder bezwaarlijk.’

Wat kunnen ouders doen om de angst van kinderen in te dammen?

‘Als de ouder zelf ook bang is voor de tandarts moeten ze het daar vooral niet over hebben in het bijzijn van het kind, en liever eigenlijk zelf niet meekomen. Wat wél goed is om vooraf te vertellen dat we naar de tandarts gaan, en dat die in je mond gaat kijken. Verder moeten ze niet te veel vertellen over de eventuele behandeling – laat dat vooral aan de tandarts zelf over. Ik praat liever eerst zelf met de kinderen over ditjes en datjes, laat ze een beetje rondkijken in de praktijk en laat ze daarna instrumenten zien, terwijl ik vertel wat ik daarmee ga doen: het tell, show, do-principe. Dat werkt aanzienlijk beter.’

Handjes vasthouden, dat mag toch wel?

‘Zeker! Kinderen vinden het vaak fijn als papa of mama naast ze zit, uiteraard. Maar ouders die te veel praten en daardoor afleiden, kan ik best vragen om even stil te zijn. Te veel gesprekken door elkaar werkt eerder verwarrend. En als papa een semi-grappige opmerking maakt (‘daar ben je toch niet bang voor joh, das maar een heel klein tangetje!’), vraag ik gewoon aan het kind of we papa even in de gang zullen zetten. Met humor kun je het heel luchtig houden.’

Waar gaat het vaak mis?

‘Als tandartsen een behandeling toch even proberen om te kijken of het lukt, ook al is duidelijk dat het kind er heel bang voor is. Onder het motto ‘dan hebben we het toch geprobeerd’ en ‘als het niet lukt, proberen we wat anders’. Ook al bedoelen tandartsen het goed, daarmee maken ze de angst eigenlijk alleen maar erger – en je lost het tandheelkundige probleem ook niet op. Zelfs als het met veel gedoe toch lukt, zul je zien dat als de kinderen een volgende keer moeten terugkomen, ze de stoel niet meer in durven.’

Wat zijn alternatieven?

‘Behandelingen uitvoeren onder algehele narcose of middels lachgassedatie – een makkelijkere vorm van narcose, uitermate geschikt voor kinderen. Middels een neusmaskertje met daarin een mengsel van zuurstof en lachgas worden kinderen in een staat gebracht waarin ze een beetje dromerig en minder angstig zijn. Het is effectief, en bovendien onschuldiger en veiliger dan een narcose.’

Je gevleugelde opmerking als het echt niet lijkt te lukken om ‘m in de stoel te krijgen?

‘We kunnen echt niet naar huis voordat ik je tanden gezien heb. Simpel maar waar. En natuurlijk mag ‘ie ook bij papa of mama op schoot zitten, als ‘ie dat fijner vindt. En als ze flink geweest zijn, mogen ze als het klaar is een cadeautje uitkiezen.’

[source id=”attachment_116893″ align=”none”]Kindertandarts [/source]

Kunnen kinderen ooit van hun angst voor de tandarts afkomen?

‘Ja, dat kan, veel makkelijker dan volwassenen. In tegenstelling tot volwassenen, kunnen kinderen na een paar positieve ervaringen hun angsten makkelijker laten gaan. Sommige kinderen die aanvankelijk enorm bang waren, komen na twee jaar dansend de praktijk binnen. De crux is dat je als tandarts zo min mogelijk fouten maakt, dan kunnen kinderen heel veel aan – ze zijn vaak stoerder dan je denkt. Plus: regelmatige controle – elke zes maanden – is de beste preventie om grote problemen en daarmee gepaarde angst te vermijden.’

Tot slot…

‘De oproep aan ouders om zich bewust te zijn van de gevolgen van ‘s nachts melk drinken. In mijn praktijk zie ik heel veel kinderen van 5, 6 jaar met meer dan acht gaatjes! Het is vaak een combinatie van slechte voeding en slecht poetsen. Maar bij kleintjes met gaatjes komt het vaak doordat ze van papa en mama een fles melk mee in bed krijgen, of zelfs chocomel of fristi. ‘s Nachts maak je minder speeksel aan waardoor je mond droger is, en omdat er tussendoor ook geen water gedronken wordt, blijft alles op de tanden zitten. Als een kind ‘s nachts iets drinkt, laat het dan liever water zijn!’

De stadia van tandenpoetsen met een peuter (in vijf stappen) ‘Het is niet dat je 3-jarige niet wil. Oh nee, dat niet. Het is meer dat ‘ie er een eigen draai aan geeft’>

Reageer op artikel:
‘Angst voor tandarts ligt vaak niet aan het kind, maar aan tandarts zelf’
Sluiten