Anne Marie (43): ‘De grootste vijand van onze kinderen is de tabaksindustrie’

Persoonlijk

Anne Marie van Veen (43), moeder van drie kinderen, raakte op jonge leeftijd verslaafd aan roken. Op 41-jarige leeftijd kreeg ze de diagnose uitgezaaide longkanker. Nu wil ze samen met advocate Bénédicte Ficq een strafrechtszaak aanspannen tegen de tabaksindustrie.

Eerdere zaken tegen tabaksfabrikanten resulteerden in schadevergoedingen. Anne Marie wil geen cent van ze, maar wel dat de tabaksfabrikanten achter het tralies belanden. Met de campagne Sick of Smoking probeert ze zoveel mogelijk steun te krijgen.

Waarom vind je het aanspannen van deze rechtszaak zo belangrijk?

‘Ik doe dit omdat ik mijn eigen kinderen en andere kinderen wil beschermen. De grootste vijand van onze kinderen is de tabaksindustrie. Ze overtreden de wet en dat frustreert mij. Deze bedrijven stoppen bewust chemicaliën in sigaretten om zo kinderen al binnen vier weken verslaafd te maken. Om een voorbeeld te geven: mijn oudste zoon is zeventien en heeft ook wel eens een sigaret gerookt, eentje met vanille-smaak. Deze smaakjes zorgen ervoor dat ook kinderen het extra lekker gaan vinden en verslaafd raken. Op zich zijn die smaakjes niet zo erg, maar als deze verbrand worden is het hartstikke kankerverwekkend. In een sigaret zit rattengif, aceton en nicotine. Stoffen die je anders bij je kinderen uit de buurt zou houden. Als je bewust mensen, in dit geval kinderen, ziek en verslaafd maakt, dan vind ik dat je misdadig bezig bent.’

Je hebt de website Sick of Smoking opgericht…

‘Het belangrijkste doel is dat er zoveel mogelijk mensen aangifte gaan doen. Iedereen die vindt dat hij/zij leed is aangedaan door de kopstukken uit de tabaksindustrie, kan aangifte doen. Hoe meer steun ik krijg, hoe meer me dat helpt bij de zaak die we gaan aanspannen. Een rechter kijkt hier ook naar. Er zijn nu zo’n 10.000 mensen van wie ik steunbetuigingen heb ontvangen, ik put veel kracht uit alle positieve reacties. Ik had nooit verwacht dat het door de internationale media opgepikt zou worden. Dit is precies wat we willen: dat de actie zich als een olievlek verspreidt en de tabaksindustrie keihard aangepakt wordt. Helaas krijg ik ook veel negatieve reacties. Dit komt denk ik omdat mensen niet goed luisteren en de website niet goed lezen. Het is geen zaak voor mijzelf, ik heb geen schadeclaim op tafel gelegd, voor mij valt er dus ook financieel niets te winnen. Sommigen zeggen dat het een onrealistisch doel is, maar ik geloof hier zo in. We zijn volop bezig met onze gezondheid en het milieu maar accepteren wel dat we onze kinderen aan giftige stoffen verslaafd laten raken door een industrie die dat wil. Het proces zal lang gaan duren. Ik weet niet of ik er straks nog ben om alles mee te maken.’

Je bent zelf longkankerpatiënt. Geef je de tabaksindustrie daarvan de schuld?

‘Komt de longkanker door het roken? Ja en nee. Dat weet je nooit. Longkanker en roken worden in één adem genoemd, dus de link is snel gelegd. Ik geef ze de schuld ervan dat ze mij bewust verslaafd hebben gemaakt toen ik een kind was. Ik was zes toen ik voor het allereerst een sigaret rookte, deze had ik van mijn vader gepikt. En toen ik écht begon met roken, was ik vijftien. Ik heb 24 jaar lang gerookt. Ik heb zo vaak gedacht: ik ga stoppen. Dat lukte niet. Steeds opnieuw werd ik verleid opnieuw te beginnen.’

Mensen weten dat roken schadelijk is voor de gezondheid. Is roken geen vrije keuze volgens jou?

‘Roken is nooit een vrije keuze. Alle kinderen weten dat roken slecht is, maar ze zijn niet bezig met ‘de gevolgen van’. Dat deel van het brein is minder ontwikkeld dan bij volwassenen. Veel kinderen zitten in een vriendengroep. Er hoeven maar twee van die vrienden te roken en de stap is al snel gezet om ook te gaan roken. Als je aan pubers vraagt of ze zich niet druk maken over hun gezondheid, zeggen ze: ‘ja, ik moet toch ergens dood aan gaan.’ Op de leeftijd dat je er wel mee bezig bent, ben je al zo verslaafd dat je niet meer kán stoppen. En dat is dus het erge.

Mijn kinderen hebben normen en waarden meegekregen en ze zijn goed opgevoed. Maar zodra ze de deur uitgaan, heb ik geen grip meer op ze. En de tabaksindustrie wel. We spreken met kinderen af dat ze bijvoorbeeld een rijbewijs krijgen als ze tot hun achttiende niet roken. Maar het is toch eigenlijk van de zotte dat we dit soort dingen gaan beloven om te voorkomen dat ze gaan roken? Zoveel macht heeft de tabaksindustrie dus. Na je vijfentwintigste kun je de nadelen van roken beter overzien. Als je na deze leeftijd begint met roken, denk ik wel: je had misschien beter moet nadenken.’

Je toekomst is onzeker…

‘Ik leef met de wetenschap dat het leven voor mij eerder afgelopen kan zijn. Iedere dag heb ik dezelfde angst: waar zit het nu? Hoe groot is het nu? Ik ben mijn onbezorgdheid kwijt. Iedereen weet dat longkanker nog steeds één van de meest dodelijkste kankersoorten is. Bij mij is het nadat het vijftien maanden weg was, weer teruggekomen. Ik krijg nu bestraling om alle kanker kapot te maken, laten we hopen dat de ziekte voor een lange tijd wegblijft.’

Wil je meepraten over het initiatief van Anne Marie? Dat kan hier.

Zelf aangifte doen tegen de tabaksindustrie kan hier >

Wat zeg je tegen iemand die kanker heeft? Dit zijn acht dingen die iemand met kanker wil dat je weet >

Meer leuke content? Like ons op Facebook