8 complimenten die we onze kinderen eigenlijk niet meer moeten geven

Kids

Natuurlijk wil je je kind overladen met complimentjes als het iets goed heeft gedaan. Experts zeggen echter dat we beter iets moeten matigen met het afsteken van de loftrompet als we willen voorkomen dat kinderen later problemen krijgen. 

Onze ouders waren misschien extreem zuinig met complimentjes, terwijl sommige ouders van nu het volgens experts soms – hoe goedbedoeld ook – een beetje overdrijft. Volgens hen kun je best af en toe een welgemeend compliment uitdelen, maar is het daarbij essentieel wát je precies zegt.

‘Wat ben je slim’

Het doel van een kind prijzen is positief gedrag aanmoedigen, maar iets als bijvoorbeeld ‘slim zijn’ is geen gedrag en beschouwt een kind niet als iets waar het controle over heeft. ‘Kinderen én volwassenen denken dat je geboren bent met een bepaalde intelligentie en als het op school goed gaat, ben je slim. Als het niet goed gaat op school ben je niet slim.’

Zeg bijvoorbeeld hoe trots je bent op hoe hard je kind werkt voor wiskunde

Als een kind worstelt op school, voelt dat daardoor eerder als een onoverwinnelijk probleem. In plaats daarvan kun je beter focussen op een aangeleerde eigenschap. ‘Zeg bijvoorbeeld hoe trots je bent op hoe hard je kind werkt voor wiskunde en leer je kind aan dat succes te maken heeft met hoeveel moeite je ervoor doet’, zegt hoogleraar psychologie Christia Spears Brown. Als een kind dan met tegenslag te maken krijgt, zal het eerder beter z’n best doen in plaats van de handdoek in de ring te gooien omdat het denkt dat het niet slim genoeg is.

LEES OOK: En bedankt… 22 complimenten waardoor jij je méga ongemakkelijk voelt

‘Ik ben zo trots dat je een 10 hebt gehaald!’

Natuurlijk ben je apetrots wanneer je een kind een hoog cijfer heeft gehaald. Het is echter handiger om een kind te prijzen om zijn/haar vooruitgang dan het eindresultaat.

Laat je kind zien hoe al die moeite heeft geleid tot succes

‘Uit onderzoek blijkt dat mensen gelukkiger zijn als ze focussen op groei in plaats van op een gefixeerd doel’, zegt Laura Markham, schrijver van het boek Peaceful parent, Happy kid. Laat je kind zien hoe al die moeite heeft geleid tot succes. Zeg: ‘Ik kan echt zien dat je beter geworden bent nu je hebt geoefend’. Op die manier krijgt een kind het gevoel dat het stappen maakt en zijn ze sneller geneigd daarmee door te gaan.

‘Je tekening/knutselwerk/kleurplaat is echt prachtig’

Ook tricky, want wat is hier in vredesnaam mis mee, kun je je afvragen. ‘Dit leert een kind dat zijn/haar werk altijd bekritiseert kan worden door een ander, wat het zelfvertrouwen ondermijnt’, zegt Markham. Bovendien gaat een kind in rap tempo nog meer knutselwerkjes maken, omdat de ouder toch wel blijft zeggen dat alles even prachtig is.

Uit onderzoek blijkt dat kinderen die veel werden geprezen om hun tekeningen liever voor de veilige optie gingen dan de uitdagende opdracht. Om onbedoeld een kind te ontmoedigen, kun je in plaats daarvan prijzen hoe toegewijd het bezig is geweest met die tekening, opmerkingen maken over de tekening zelf en vragen wat ze er zelf van vinden. Ook hier geldt: focus op de moeite die het kind erin stak.

Door een kind als goed te beoordelen, bestempel je het met een diepgeworteld waardeoordeel

‘Je bent een goede jongen/goed meisje’

Door een kind als goed te beoordelen, bestempel je het met een diepgeworteld waardeoordeel. Een kind gaat geloven dat het ‘goed’ of ‘slecht’ is. Wat is er dan mis met goed zijn? ‘Ieder kind weet dat ze niet altijd goed zijn en dat ze gedachtes en gevoelens hebben die je waarschijnlijk niet leuk vindt. Dus als jij zegt dat je kind goed is, wil het het tegendeel laten zien door zich slecht te gedragen. Anders hebben ze het idee dat ze jou voor de gek moeten houden en hun ware zelf moeten verbergen om perfect te zijn, wat nog erger is.’ Geef daarom altijd complimenten over wat een kind doet in plaats van het kind zelf te evalueren, tipt Markham.

‘Je bent zo mooi!’

Het probleem in een meisje complimenten met haar haren/kleren/algehele voorkomen is de boodschap die we daarmee afgeven. ‘Meisjes groeien op in een maatschappij waar hun waarde constant gelinkt wordt aan hun uiterlijk. De collectieve boodschap die meisjes zo krijgen is dat ze mooi moeten zijn om waardevol te zijn’, zegt dokter Brown. Uit onderzoek blijkt dat meisjes al op de basisschool de druk voelen om mooi te zijn.

Als een meisje zich dus niet mooi voelt, voelt ze zich ook niet geliefd

Mooi zijn wordt ook als iets gezien waar je geen controle over hebt. Als een meisje zich dus niet mooi voelt, voelt ze zich ook niet geliefd en denkt dat ze er niets is wat ze daar aan kan doen. ‘Over het algemeen is er geen enkele reden om te evalueren hoe een kind eruit ziet – en iedere reden om het niet te doen.’

LEES OOK: Dít zijn 5 goede complimenten om aan je kind te geven

‘Goed gedaan’

We roepen het de hele dag door, maar volgens experts is dit de manier om een kind op te voeden dat constant bevestiging nodig heeft. ‘Een kind leert een taakje te doen om geprezen te worden, zonder de beloning die inherent is aan het taakje te zien, waardoor de motivatie afneemt.’ Door ieder klein ding te bewonderen, verliest een compliment aan betekenis.

Constant complimenten geven leidt to narcisme, niet tot zelfvertrouwen zegt deze studie van de universiteit van Ohio. Dat betekent overigens niet dat je niets positiefs kan zeggen. Als een kind de tafel heeft gedekt, kun je ook ‘dankjewel voor je hulp’ in plaats van ‘goed gedaan’ zeggen.

‘Je bent de beste’

Ook als een kind letterlijk ergens de beste in is, is het raadzaam dit niet te vaak te zeggen. Zo creëer je onbewust namelijk een bepaalde verwachting die een kind nooit kan waarmaken. ‘Dat geeft een enorme druk omdat het kind het gevoel krijgt dat het altijd de beste moet zijn en die standaard is ondraaglijk hoog’, aldus opvoedkundige dr. Donahue.

Bovendien kan het ook terugvuren en ervoor zorgen dat een kind alleen bezig wil zijn met waarin ze excelleren waardoor ze geen nieuwe dingen willen proberen. Creëer in plaats daarvan een realistisch doel en prijs de persoonlijke prestatie van een kind in plaats van het te vergelijken met de prestatie van andere kinderen.

Iedereen wordt blij van een lief compliment, maar toch hebben (vooral vrouwen) toch grote moeite een complimentje te accepteren. Waarom is dat toch?

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Reader's Digest