Dit zijn de vergeten moeders, en nee, ook jij had niet aan ze gedacht

Kids

Onnodig te zeggen dat vandaag geheel in het teken staat van moeders. Een van de mooiste en meest bijzondere taken die je kunt vervullen als vrouw. Of het nu om je bloedeigen kinderen gaat of dat je moeder bent van een geadopteerd kind. En minder besproken maar minstens zo bijzonder én hard nodig is de rol van pleegmoeder.

Ontbijt op bed. De mooiste tekeningen waarop jij benen als harken hebt. Gezongen liederen, dankbetuigingen en vooral heel veel plakzoenen op je gezicht. Moederdag is en blijft een van de leukste dagen van het jaar. Tevens ook een mooi moment om te denken aan de moeders die hun rol op een minder conventionele of andere manier invullen en daar toch bakken met voldoening uithalen.

Over adoptie horen we steeds meer. Maar de pleegmoeders, dat is een groep die nog wel eens wordt vergeten of ze worden soms bestempeld als ‘tijdelijk’ en ‘niet echt’. Schrijnende labels, zeker gezien de grote vraag naar pleegouders en de cruciale rol die ze spelen in het leven van miljoenen kinderen. Want een pleeggezin is het beste alternatief voor kinderen die niet bij hun eigen ouders kunnen opgroeien.

Kinderwetten

Volgens Pleegzorg Nederland vingen in 2014 zo’n 16.223 pleeggezinnen in totaal 21.880 pleegkinderen op (de grootste groep is tussen de vijf en elf jaar oud), zowel kortdurig als langdurig. In hetzelfde jaar werden 3084 nieuwe pleegouders geaccepteerd. Het aantal nieuwe plaatsingen in 2014 is ten opzichte van 2013 met 118 toegenomen. De nog altijd toenemende vraag naar pleeggezinnen lijkt vooral ook te komen door de inkrimping en bezuinigingen in de jeugdzorg. In eerste instantie wordt in de eigen familie of bij bekenden gezocht naar opvang, waar uiteindelijk zo’n 40 procent van de pleegkinderen terecht komt.

Dat kinderen naar een pleeggezin gaan, heeft verschillende redenen. Bijvoorbeeld omdat de eigen ouders niet meer voor hun kind kunnen zorgen, wegens (plotselinge) ziekte van een ouder of de ouders kunnen de opvoeding (tijdelijk) niet meer aan door persoonlijke problemen of wegens het onhandelbare gedrag van een kind. Maar het grootste deel van de jeugdigen in pleeggezinnen is vanwege jeugdbeschermingsmaatregelen. Al sinds de invoering van de ‘Kinderwetten’ in 1901 is het mogelijk een kind in het uiterste geval bij de ouders weg te halen. Het kind gaat dan naar een pleeggezin of een instelling.

Een samengesteld gezin, en toch één

Hetty had zelf al een gezin met de twee beginnende pubers Judith en David. Maar de wens om iets terug te kunnen doen voor de wereld maakte dat ze tien jaar geleden samen met haar man besloot twee pleegkinderen op te nemen in haar gezin. ‘Wij hadden voldoende ruimte om een ander kind er bij te nemen. Uiteindelijk zijn het er twee geworden, de Surinaamse zusjes Shanti (toen 12) en Natalie (toen 14). ‘Natuurlijk is het hebben van een pleeggezin lastig. De kinderen hebben er niet voor gekozen om bij jou te zijn. Biologische kinderen hebben die keuze ook niet gehad, maar zij hebben maar één referentiekader. Bovendien hebben deze meiden ook nog eens een andere etnische en culturele achtergrond.’

Hetty op pad met haar kleindochter

Daarbij komt nog eens het feit dat de meeste pleegkinderen vaak uit schrijnende en traumatische situaties komen. ‘Pleegouderschap is echt iets anders dan ‘gewoon’ ouderschap. Het is ook niet voor niets dat mijn man en ik eerst tien weken een cursus moesten doen. Bovendien, je moet geen dankbaarheid van de kinderen verwachten voor wat je ze geeft, en het kan allemaal zomaar afgelopen zijn. Terwijl, je gaat je natuurlijk wel hechten aan een kind. Wij hadden onze pleegdochters eerst alleen in het weekend en wisselden deze zorg en verantwoordelijkheid af met hun tante. Maar al snel bleek dat de meiden langdurige pleegzorg nodig hadden, dus kwamen ze fulltime bij ons wonen.’

Solidariteit

Dat het niet van een leien dakje gaat is iets wat je moet accepteren en waar je mee leert omgaan. Je belangrijkste sleutel hierin is vertrouwen, en dat heeft vaak tijd nodig. En soms kunnen de spanningen nog wel eens hoog oplopen. ‘Er was een moment waarop een van de pleegdochters niet meer naar school wilde. En dat leidde tot veel ruzie en spanning in het gezin. Ze is toen een week bij haar tante gaan ‘afkoelen’. Achteraf waren we allemaal zo geschrokken van de situatie, dat het na een aantal dagen weer goed was. Bovendien, je wilt voorkomen dat de situatie echt uit de hand loopt en het gezin uit elkaar valt. Wel een mooi en grappig moment was toen ik in die week mijn eigen kinderen vroeg wat ze van de situatie vonden, en ze antwoorden: ‘Mam, je moet je een beetje ouder en wijzer gaan gedragen’. Dat vond ik echt een teken van solidariteit tussen de broertjes en zusjes.

Voldoening

Maar hoe zwaar het soms ook kan zijn, dat weegt niet op tegen de voldoening die je eruit haalt. ‘Het is fijn dat je iets kunt betekenen voor kinderen die het zelf minder makkelijk hebben in het leven. Je kunt ze een veilige plek bieden en ze helpen ontwikkelen en groeien. Ik hoop ze dezelfde waarden mee te kunnen geven die ik belangrijk vindt, zoals aandacht en zorg voor je naasten.

Maar, het is een illusie om te denken dat je hun problemen of schade uit het verleden uit kunt poetsen. Je moet het doen met de geschiedenis die je met je meedraagt, een pleeggezin biedt vooral een steunstructuur. Je bouwt een nieuw network eromheen en dat gaat met vallen en opstaan. En we zijn dan misschien wel een samengesteld gezin, maar nu op moederdag bellen al mijn kinderen en Shanti nam zelf het initiatief om samen te komen. En er is inmiddels al een kleindochter in het gezin. Dat is toch prachtig?’

Hoe denk jij over pleegouderschap? Praat mee op Facebook!

Lees ook: De mooiste gedichten om cadeau te krijgen op moederdag>

Meer leuke content? Like ons op Facebook