Doe de check: is de liefde voor jezelf gezond of narcistisch?

Persoonlijk

Vol bewondering keek ik vroeger naar afleveringen van Sex and the City. De bruisende stad New York en de schoenencollectie van Carrie Bradshaw zorgden ervoor dat ik droomde van een soortgelijk leven. Maar de serie leerde me ook een aantal wijze lessen over de liefde. Eén van de quotes die me altijd is bijgebleven is deze, van Bradshaw herself: “Don’t forget to fall in love with yourself first“.

En daarmee slaat Carrie de spijker op z’n kop. Want is van jezelf houden niet de basis van een gelukkig en positief leven? Er wordt zelfs gezegd dat je eerst van jezelf moet houden, voordat je écht van anderen kunt houden. Persoonlijk denk ik dat hier wel een kern van waarheid in zit. Alleen, hoe zorg je er nou voor dat ‘jezelf leuk vinden’ niet doorslaat naar narcisme?

Narcisme

Voor wie niet helemaal bekend is met deze term: narcisme is een vorm van gedrag dat wordt gekenmerkt door een obsessie met de eigen persoonlijkheid. Daar schreven we al eerder over in dit stuk. Het uit zich vaak in egoïsme, dominantie en een gebrek aan inlevingsvermogen. Niet echt positief. En dat terwijl een gezonde dosis zelfliefde juist wél positief is. Waar ligt die grens?

Narcistische mensen willen voelen dat andere mensen minder zijn

Liefde voor jezelf

Tara Well – hoogleraar psychologie aan de prestigieuze Columbia Universiteit in New York – helpt ons het verschil te onderscheiden. Wil je weten of de liefde die je voor jezelf voelt gezond is, of een tikkie narcistisch? Als je de volgende vier punten met een dikke ‘ja, dat klopt’ kunt beantwoorden, val je in de eerste categorie. En voor de duidelijkheid: da’s dus positief.

Je hebt niet de behoefte om jezelf boven anderen te plaatsen

Gezonde zelfliefde is gebaseerd op de overtuiging dat we een aantal positieve kwaliteiten hebben, maar dat andere mensen zulke kwaliteiten óók hebben, zegt Tara. Bij narcistische mensen ligt dat anders. Ze willen graag voelen dat andere mensen ‘minder’ zijn, zodat ze zelf ‘meer’ kunnen zijn. En dat is niet bepaald aardig te noemen. Buiten dat, het is ook helemaal niet de realiteit. Volgens onderzoek geven de meeste mensen zich een bovengemiddeld cijfer (op bepaalde kenmerken), terwijl het statistisch gezien onmogelijk is voor iedereen om boven het gemiddelde uit te steken.

Mensen die tevreden zijn met zichzelf worden geleid door hun interne waarden

Je maakt je drukker om je prestaties, dan om je voorkomen

Er zit een groot verschil tussen iets echt ZIJN en doen alsof. Narcistische mensen focussen zich vooral op het spelen van een rol. Ze zijn een toegewijde minnaar, een zorgzame vriend of een uitmuntende werknemer. Of nou ja, dat zijn ze niet, maar dat doen ze lijken. Het daadwerkelijk uitvoeren van de rol – met vaardigheid en competentie – vinden ze niet zo belangrijk. Mensen met een gezonde hoeveelheid zelfliefde daarentegen bekommeren zich om hun prestaties en nemen verantwoordelijkheid als er iets fout gaat.

Wordt het al duidelijk tot welke groep je behoort?

Je hebt niet constant bevestiging van anderen nodig

Volgens Tara hebben narcistische mensen anderen nodig om te horen hoe geweldig ze wel niet zijn. Dit komt omdat hun gevoel van waardigheid en compassie voor zichzelf niet van binnenuit komt. Mensen die tevreden zijn met zichzelf worden juist geleid door hun interne waarden, en handelen op een manier die in overeenstemming is met deze waarden. Hierdoor zijn ze in staat om hun goede gevoelens over zichzelf in stand te houden.

Je denkt niet zwart/wit

Onderzoek toont aan dat narcistische mensen de neiging hebben om een hele uitgesproken houding aan te nemen. Ze vinden iets óf geweldig, óf hebben er een hekel aan. Van een grijs gebied is vaak geen sprake. Mensen die op een normale manier van zichzelf houden hebben het vermogen om subtielere emoties te tolereren, stelt Tara. Ze kunnen hun eigen kwetsbaarheid ervaren, zonder dat het bedreigend voelt. Klinkt een stuk prettiger, nietwaar?

Meer leuke content? Like ons op Facebook

Psychology Today