Om jeuk van te krijgen: dit is wat elke ouder moet weten over hoofdluis (deel 1)

Body & beauty

Het is een van de dingen waar talloze fabels over rondzingen: luizen. Over hoe je eraan komt, hoe je het kunt voorkomen, bij wie het vaker voorkomt en vooral over hoe je er weer afkomt. Het is een van de meest vervelende ‘kwalen’ voor kinderen: hoofdluis.

‘Voorkomen kan helaas niet, maar als ze er eenmaal zijn, kunnen we ze wel efficiënt bestrijden,’ aldus Jeannette Constandse, al zes jaar hoofdluiscoördinator op een school in Amstelveen. We bellen haar om al onze vragen en onduidelijkheden over hoofdluis voor te leggen. En vooral de vraag waarom het maar niet lukt om hoofdluizen voorgoed van de hoofden van onze kinderen te verbannen. ‘Dat dat niet gebeurt, valt helaas vooral de ouders te verwijten. Die denken dat het genoeg is om een kwartiertje te kammen, en dat het dan klaar is. Helaas, dat is dus niet zo.’

Eerst een paar fabels uit de weg ruimen:

1. Het hebben van hoofdluis heeft niets te maken met hygiëne of dat het haar van een kind vies of ongewassen zou zijn. Integendeel: luizen zitten juist het liefst op schoon haar.

2. Luizen kunnen niet springen en ook niet vliegen, ze kunnen alleen heel snel bewegen tussen haren (en van kapsel naar kapsel). Luizen kunnen alleen van het ene naar het andere hoofd bewegen als de haren elkaar daadwerkelijk raken.

3. Preventieve middelen, hoe mooi ze ook aangeprezen worden, helpen niet altijd – er is simpelweg geen garantie. Er zijn wel middelen die wellicht helpen om te voorkomen dat je kind neten of luizen krijgt, maar er is niets wat je kunt doen of smeren waardoor je kind 100% luisvrij blijft.

4. Hoofdluis komt zeker niet alleen voor bij meisjes en jongens met lang haar; jongens met kort haar kunnen ook luizen krijgen. Zeker als er gel aan te pas komt, daar gaan luizen graag onder zitten (lekker warm).

5. In de praktijk zien we wel dat meisjes meer last hebben van hoofdluis, maar dat sluit jongens zeker niet uit, integendeel.

6. Iemand met hoofdluis heeft niet altijd last van jeuk. Vaak denken mensen dat de beestjes en het feit dat ze op het hoofd lopen voor de jeuk zorgen, maar dat is onterecht. De jeuk wordt veroorzaakt doordat de luizen in de hoofd steken (en bloed zuigen), en het antistollingsmiddel dat ze daarbij inspuiten geeft een allergische reactie – die beetplekjes zorgen voor de jeuk.

7. Je hoeft niet (meer) alles te wassen waarmee je kind in aanraking gekomen is. Vroeger was dat de gedachte, maar volgens het RIVM hoeft dat niet meer omdat een luis die niet op een hoofdhuid zit vanzelf doodgaat (binnen 48 uur).

LEES OOK: 33 dingen die best wel irritant zijn

En dan een paar feiten:

1. Een volwassen luis legt 5-6 keer per dag een nieuw eitje ergens op het hoofd, vandaar dat het zo snel verspreidt.
2. Het maken van een selfie waarbij de hoofden elkaar slechts een paar seconden raken is genoeg voor de luizen om onderling over te lopen.
3. Een kind met luizen moet van school opgehaald worden en behandeld worden om verdere verspreiding te voorkomen.
4. Ouders zouden eigenlijk hun kind(eren) minimaal 1 keer per week of per twee weken (maximaal) moeten controleren.
5. Hoofdluis komt niet alleen bij (jonge) kinderen voor, ook volwassenen kunnen het krijgen.

Waar komen luizen vandaan?


De million dollar question waar geleerden tot dusver het antwoord niet op hebben. Luizen bestaan al eeuwenlang, en werden vroeger vooral geassocieerd met onhygiënische praktijken, omdat ze vooral in het haar van ‘vieze’ mensen zaten. Die tijden zijn voorbij: luizen vinden tegenwoordig vooral schoon, gewassen haar lekker. 

Het heeft ook niet met het weer of een bepaalde haarkleur of –type te maken: sommige kinderen hebben nu eenmaal net het juiste haar en de perfecte omstandigheden voor luizen om eitjes te leggen. Een typisch geval ‘domme pech’, aldus Jeannette.

Plekken waar luizen graag zitten


Kortom: controleren dus. Liefst een keer per week, of anderhalve week. En dan vooral letten op de volgende plekken waar luizen graag zitten:
– Bovenop het voorhoofd, net onder de pony
– Achter de oren
– Op de kruin
– Achter in het holletje bij de nek – vooral bij jongens een favoriete plek (handigst is om het kind haar/zijn hoofd naar voren te laten hangen op de borst)

Na elke vakantie checkt Jeannette met een team van vrijwillige moeders alle kinderen op school. Zorgvuldig wordt bijgehouden welk kind oude neten heeft, verse neten of juist geen neten: alles wordt opgeschreven en daarna via mail aan de ouders kenbaar gemaakt. Inclusief strenge instructies over wat ze nu moeten doen. 

Fout ligt bij de ouders
Daar gaat het helaas vaak mis volgens Jeannette. ‘Ouders denken dat ze er met een kwartiertje kammen wel zijn, of een bepaald middeltje smeren, terwijl dat echt niet genoeg is. Sterker nog: een kwartiertje kammen staat gelijk aan niet kammen – het helpt namelijk niks. Sterker nog: het draagt er alleen maar aan bij dat de luizen terugkomen. Het enige wat werkt is een echt grondige, effectieve behandeling – en dat duurt zomaar een paar uur.’


Wat is een grondige, effectieve behandeling?


Volgens Jeanette bestaat een effectieve behandeling uit vier stappen. Die lees je binnenkort op Famme! To be continued dus!

Meer Famme? Volg ons dan op Instagram!

Murphy’s wet: dingen die gebeuren zodra de vakantie is aangebroken

Meer leuke content? Like ons op Facebook