Halina Reijn: ‘De devotie die ik heb gegeven aan m’n carrière, had ik niet voor mijn liefdesleven’

Een jaar geleden vertelt Halina Reijn in een uitzending van DWDD dat ze graag kinderen wil, naar aanleiding van zeer kwetsbare column in een Belgische krant. Plots was ze Nederlands bekendste ‘OK-slachtoffer’ (Ongewenst Kinderloos) en kreeg ze een storm aan reacties én vragen over zich heen. Haar sterke en persoonlijke antwoord ligt nu in de winkels: het boek ‘Loos’.

Kinderloze stellen krijgen soms de meest bizarre vragen en stellingen naar zich toegeworpen als het om het krijgen van kinderen gaat. En zeker als publiek figuur kreeg Halina via social media soms de meest onverteerbare opmerkingen naar d’r hoofd gesmeten. Maar she’s a tough cookie, en nu kan ze er zelfs om lachen. Plus, het leverde haar wél een literair kind op. Een verzameling columns waarin ze onderzoekt hoe haar leven zo heeft kunnen uitpakken, en waar ze nu staat.

Opmerkingen als ‘zonder kind mis je de essentie van het leven’, dat is toch verschrikkelijk heftig om te horen?

‘Ja, maar gelukkig ben ik als actrice inmiddels wel gepokt en gemazeld als het om kritiek gaat. Mensen doen zo vaak rare uitspraken over mij, dus ook dit kon ik redelijk makkelijk van me af laten glijden. Maar ik was wel echt verbaasd door de hoeveelheid reacties. Ik kreeg na die column zóveel brieven, belletjes en berichten van vrouwen die met mij wilden afspreken. Ze stelden me allemaal vragen en wilden adviezen. En toen werd me duidelijk dat er dus heel veel vrouwen zijn die hier mee kampen, die plots als een soort unit achter je staan. Dit boek biedt een soort antwoord, want daarin praat ik ronduit over dit onderwerp.’

Als ik iéts wil zeggen dan is het dat je je niet moet willen conformeren

Je schrijft: ‘Het beeld van de normale vrouw waaraan ik zo amechtig wil voldoen, sodemieter ik het raam uit’ – Dus een ‘normale’ vrouw is iemand met kinderen?

(lacht) ‘Vroeger dacht ik: ik ben een soort cowboy en ik leef heel anarchistisch, en jij bent gek. Daar had ik genoeg zelfvertrouwen in. Ik had wel onzekerheden, maar niet daarin. Dus ik was best in shock toen dat beeld van de ‘normale’ vrouw zich op een geven moment tóch enorm aan me begon op te dringen, vooral wanneer je vriendinnen moeder worden. Maar als ik iéts wil zeggen dan is het dat je je niet moet willen conformeren. Ongeacht je verhaal of achtergrond. Zelfs de meest geijkte mensen die alles voor mekaar hebben. Iedereen voelt zich uiteindelijk een alien. Dat is de grap. Het is een intrinsiek gevoel dat je nergens bij hoort. Maar als je een partner hebt, dan heb je in ieder geval een vanzelfsprekend contact in je leven. Diegene is er gewoon en dat is een voordeel. Maar dat kan ook weer benauwend zijn. Dus alles is heel duaal, snap je?’

Veel mensen in jouw omgeving vinden dat jij deze situatie van ongewenst kinder-en partnerloos zijn over jezelf hebt afgeroepen. Zelfs je moeder. Dat lijkt me ronduit pijnlijk.

‘Ja, maar het is ergens wel waar. Ik heb enorm geïnvesteerd in mijn carrière. Maar dat zie ik nu pas, toen niet. Liefde was wel belangrijk maar daar wilde ik niks voor opgeven. Ik dacht: je leeft gewoon en dan komt het vanzelf wel. En als ik geen zin meer heb, dan loop ik weg. En die lichtheid daarin, dat is natuurlijk wel gek. De enorme devotie die ik heb gegeven aan mijn carrière, heb ik niet gegeven aan mijn liefdesleven. Als ik nu verliefd zou worden, zou ik dat heel anders aanpakken. Maar uiteindelijk geloof ik ook dat dit mijn pad is. Ik heb geen spijt, maar als ik terugkijk vind ik het wel heftig en zou ik het anders doen.’

Of was het niet cool genoeg om liefde als prio te hebben?

‘Het is in onze Westerse maatschappij sowieso not done om te zeggen: ik breng offers voor mijn man. Zoals minder werken of dingen opgeven puur voor de liefde. Maar daar ben ik nu van teruggekomen, want eigenlijk is dat juist heel mooi. Het is gewoon een ego-kwestie. Het is überhaupt moeilijk voor vrouwen dat ze hier mee bezig moeten zijn. Een man hoeft dat niet. Dus ik snap wel die vrijheidsdrang, dat Anouk gevoel van Nobody’s Wife. Maar de grap is, ik heb er nu juist heel veel zin in.’

Nu alleen nog die man vinden…

‘En daarin ben ik dus heel moeilijk. Ze zijn óf te soft of te dit of te dat. Ik weet gewoon van mezelf dat ik heel heftig ben en daarom moet ik iemand hebben die daar niet bang van wordt.’

Welk van de excuses of redenen heb je jezelf het langst voorgehouden, waarom je nog geen man en kind hebt?

‘Sommigen zeggen de dood van m’n vader, blablabla. Maarja, mijn zussen hebben het wel allemaal voor mekaar. Deels is het geluk, toeval en je eigen openheid en wens om op die manier je leven te leiden. Want ik ben iemand die niet beperkt wil worden. Niemand mag mijn vleugels afknippen. En daarnaast heb ik ook een diepe angst om samen in te checken op Schiphol en op reis te gaan. Of dat iemand mijn huis gaat overnemen en zijn spullen er neer zet.’

Het lijkt wel alsof de twijfels over het vinden van liefde en geluk ook steeds meer speelt op jongere leeftijd. Alleen word je op je 40e geconfronteerd met je biologische klok. Hoe kijk jij hier tegenaan?

‘Dat heeft ook te maken met de archetypen die onder druk staan in deze tijd. Want tegenwoordig heb je niet eens meer een partner nodig om een kind te krijgen. Door de manier van daten is alles drastisch veranderd. Het daten van nu draagt een enorme vluchtigheid met zich mee en dat komt monogame relaties niet ten goede, maar blijkbaar behouden we wel dat verlangen. En dat is heel duaal en verdrietig. Zoveel losse contacten dat lijkt leuk, maar uiteindelijk verlangen de meesten naar huisje, boompje, beestje.’

Die kinderwens draait niet zozeer om dat ik het héél graag wil, maar zit ‘m eerder in de beperkte keuzevrijheid die ik heb

En als dit dus niet lijkt te lukken, hoe leer je je lot te omarmen?

‘Natuurlijk is er groot verdriet, maar er is nog zoveel meer aan de hand in mijn bestaan. Een tijdje speelde het heel erg, en nu ben ik weer opgeslokt door het leven zelf. Werk, liefde, vriendschappen; er gebeurt van alles. Maar dat dit verhaal over kinderloosheid totaal geëxplodeerd is, betekent niet dat het mijn hoofdfocus heeft. Die kinderwens draait niet zozeer om dat ik het héél graag wil, maar zit ‘m eerder in de beperkte keuzevrijheid die ik heb. Het feit dat je wordt beïnvloed door hormonen en uiteindelijk onvruchtbaar wordt, dat beperkt je. Anders zou ik nog wel een kindje willen op mijn 45e.’

We leven in een maatschappij waarin alles maakbaar is. Maar daar wil je geen ‘gebruik’ van maken?

‘Voor mij is heel duidelijk: ik wil dit niet alleen. Dat staat vast. Daarvoor ambieer ik het niet genoeg. Het is echt iets wat ik zou willen delen met een partner. Ik wil een kind van hem en met hem. Van ons tweeën.’

Is het heel confronterend dat vriendinnen van jou wel een gezin hebben?

‘Nee, dat vind ik alleen maar heel leuk. Het is niet dat mijn eierstokken dan nog harder beginnen te rammelen. Ik ben ook blij dat ik na een uur weer weg kan.’

Op een schaal van 1 tot 10: waar staat een gezin als we het hebben over geluk in je leven?

‘Ja, dat is de grote levensvraag. Ik heb geen idee, want ik heb het niet. Ik hoor ook zulke verschillende verhalen, en sommigen roepen dan naar mij: ‘Je moet het écht niet doen want dan kun je nooit meer…’ En sommige kennissen geven ook gewoon ronduit toe dat het echt niet altijd leuk is. En dan roepen ze gekscherend naar mij: ‘Waarom hebben we kinderen gekregen? Doe het niet!’ Dus er zit ook echt wel een keerzijde aan, maar daar hoor je nooit iemand over.’

Wat is het belangrijkste dat je met dit boek wil bereiken?

‘Ik wil de schaamte voorbij. Niemand hoeft zich te schamen voor niks. Stel, daar zit een vrouw alleen op het terras en ze heeft geen kinderen. Dan denken we al snel: ah, wat sneu. En als ze wel een man en kinderen heeft dan vinden we dat iets heel moois. Maar dat medelijden, dat wil je toch niet?! Dat is toch verschrikkelijk? Dus wellicht kan ik op deze manier bijdragen aan het beeld dat om kinderloze vrouwen heen hangt, of het nu gewenst is of niet.’

Kun jij je ook erg vinden in dit verhaal? Praat mee op Facebook!

Halina is ook te zien in de documentaire ‘De OK-vrouw’ die op maandag 16 mei voor het eerst werd uitgezonden in De Wereld Draait Door (nu via Uitzending Gemist). In de uur durende documentaire bespreekt ze dat ze ‘ongewenst kinderloos’ is.

Het boek Loos van Halina ligt nu in de winkel.

In samenwerking met Singel Uitgeverijen

Reageer op artikel:
Halina Reijn: ‘De devotie die ik heb gegeven aan m’n carrière, had ik niet voor mijn liefdesleven’
Sluiten