Hét recept tegen pesten op basisscholen? Een baby als leerkracht

Kids

Er zijn een aantal scenario’s waarvan je als ouder van harte hoopt dat het je kind bespaard blijft. ‘Gepest worden’ is er daar zonder twijfel één van. Weinig dingen zijn zo zinloos als pesten, en kunnen diepe schrammen nalaten op kinderzieltjes – en nog vele jaren later.

Op De Correspondent las ik vorige week een artikel over het Roots of Empathyprogramma. Een van oorsprong Canadees experiment dat al sinds 1996 loopt en naast Canada inmiddels ook in Amerika, Groot-Brittannië, Ierland, Duitsland, Zwitserland, Australië en Nieuw-Zeeland toegepast wordt. En als maar zoveel mogelijk mensen dit artikel lezen en het initiatief steunen, hopelijk binnenkort ook in Nederland.

De achterliggende gedachte

Het idee is om het pesten op basisscholen (duurzaam) tegen te gaan, kinderen te leren minder agressief te zijn en sociaal vaardiger en empathischer te worden. Daarvoor wordt dus een baby als ‘leerkracht’ ingezet. Omdat baby’s en hun ontwikkeling een uitstekend communicatie- en bindmiddel zijn voor kinderen, zo blijkt.

Hoe werkt het?

Het experiment wordt beschreven aan de hand van baby Mei, ten tijde van het experiment (in 2011) twee jaar oud. Let wel: Mei is geen wonderbaby met bijzondere gaven, maar een ‘doodgewone’ baby van ouders die vlakbij een school wonen die meedoet aan het programma. Haar eerste levensjaar komen Mei en haar ouders elke maand op bezoek in de klas (van kinderen rond negen jaar oud).

Mei begroet alle kinderen persoonlijk – en andersom. ‘Hello baby Mei, how are you today?’ Na de begroeting leggen de ouders Mei in de kring en vertellen de ouders aan de klas wat Mei de afgelopen maand waarin de klas haar niet gezien heeft, geleerd heeft, wat ze nu kan, wat ze nu eet, wat er veranderd is. Bekijk vooral het filmpje om te zien hoe die begroeting in z’n werk gaat en – belangrijk! – hoe enthousiast de kinderen in de klas op haar reageren.

Essentie voor empathie

Bij de ontmoetingen van Mei en de klas is een coach aanwezig, die een en ander begeleidt en probeert de kinderen zoveel mogelijk te laten ‘meeleven’ met de ontwikkeling van Mei en haar ouders. Inleven speelt daarbij een cruciale rol, kinderen leren van de baby – iets wat bedenker Mary Gordon ‘emotionele geletterdheid’ noemt.

‘Iedereen wordt uitgenodigd mee te doen en aangespoord zoveel mogelijk open vragen te stellen’

De klas wordt gevraagd te benoemen hoe de baby zich voelt, of ze blij is of juist niet, of ze ergens van schrikt, etc. Iedereen wordt uitgenodigd mee te doen en aangespoord zoveel mogelijk open vragen te stellen. Immers, open vragen gaan oordelen uit de weg.

Het (kunnen) benoemen van emoties en gevoelens is essentieel voor de ontwikkeling van empathisch vermogen. Wat bleek: de kinderen zijn tijdens en na het programma beter in staat deze empathische vaardigheden ook in het dagelijks leven toe te passen.

Bron: Tumblr

In opstand tegen onrechtvaardig gedrag

Ook beschrijft Mary Gordon hoe deze emotionele geletterdheid een ‘wezenlijke voorwaarde is om tot een veilige en zorgzame sfeer te komen in een groep. Kinderen die emotioneel goed geletterd zijn, zullen namelijk sneller in opstand komen tegen wreedheid en onrechtvaardig gedrag’. (Bron: de Correspondent).

‘If you haven’t experienced love, it’s very difficult to love’

Dezelfde Mary legt in het filmpje uitgebreid uit hoe ze tot het idee van het Roots of Empathy programma komt, en hoe haar confrontaties met kinderen (die ze les gaf als kleuters) van huiselijk en seksueel geweld een rol speelde. ‘If you haven’t experienced love, it’s very difficult to love’.

Menselijkheid ontdekken

Want liefde en liefde voelen is een belangrijke voorwaarde, zo niet de essentie van (het kunnen ontwikkelen van) empathisch vermogen. Het laten zien hoe een liefdevolle relatie (namelijk die tussen ouders en baby) ontstaat, laten ervaren hoe dat voelt is daarmee de crux en basis van het programma dat ze bedacht. Vooral het (mee)kijken naar de ontwikkeling van de baby is belangrijk, vindt Gordon. ‘Als je kinderen helpt kijken, ontdekken ze de menselijkheid van een baby. En als ze dat vinden bij een baby, dan vinden ze dat makkelijker bij zichzelf.’

Het positieve resultaat wordt volmondig beaamd door de leerkrachten van de groepen waarin baby’s als Mei een jaar ‘meedraaiden’. In Duitsland vertellen leerkrachten van tien scholen waar het project loopt, dat ze echt merken dat kinderen minder agressief zijn en makkelijker over hun gevoel praten. Ook ervaren ze dat de sfeer in de klas veiliger is.

Ook in Nederland? (ja, graag!)

Bekijk vooral de website van Roots of Empathy voor meer informatie. Op De Correspondent is onderaan het artikel te lezen dat één van hun lezers bezig is het Roots for Empathyprogramma ook naar Nederland te halen. Ik stem voor, jullie?

Laat het weten op onze Facebook-pagina! >

Hoe maak je je baby slimmer? (Geef ‘m een kartonnen doos) Lees het hier >