Hoe bepalend ben jij in de levenskeuzes van je kind?

ouders hebben een voorbeeldfunctie voor het kind

Kids

Kinderen hanteren vaak dezelfde normen en waarden als hun ouders. De ouders hebben dan ook een voorbeeldfunctie. Wat bepaalt of een kind het gedrag van de ouders overneemt? En zijn deze eigenschappen dan aangeboren of aangeleerd? Jeugdpsycholoog Charlotte legt aan onze collega’s van Bedrock uit hoe dit precies zit.

Er zijn verschillende factoren die een rol spelen bij de ontwikkeling van een kind. Charlotte legt uit dat de ontwikkeling van een individu bepaald wordt door een interactie tussen het individu zelf en omgevingsinvloeden: ‘Het gaat hierbij om zowel aangeboren als aangeleerde factoren. In elke levensfase zijn er verschillende ontwikkelingstaken die volbracht moeten worden, die gestimuleerd of juist geblokkeerd kunnen worden door de omgeving, en dus ook door de ouders.’ Ouders spelen dan ook een grote rol in het beïnvloeden van het gedrag van hun kinderen. ‘Zo is het bijvoorbeeld belangrijk dat kinderen eerst een veilige band opbouwen met de ouders voordat zij kunnen leren om op een goede manier om te gaan met leeftijdsgenoten. Kinderen hebben hierbij behoefte aan veiligheid, verbondenheid, autonomie en waardering. Ook hebben zij realistische grenzen nodig,’vertelt Charlotte.

Voorbeeldfunctie

De ouders hebben een voorbeeldfunctie voor het kind. ‘De belangrijke keuzes in het leven van een kind worden veelal beïnvloed door het concrete gedrag dat ze bij hun ouders zien. Er is sprake van modeling en imitatie,’ legt Charlotte uit. De ouders geven dus het voorbeeld, en het kind kopieert dit gedrag. ‘Maar naast dat het gedrag aangeleerd wordt, speelt ook de persoonlijkheid van het kind een rol. Deze wordt gevormd door aangeboren eigenschappen en eerdere ervaringen in het leven.’

Deze voorbeeldfunctie zie je bijvoorbeeld terug in de wijze waarop kinderen sociale relaties aangaan. Charlotte: ‘De wijze waarop de gezinsleden onderling met elkaar omgaan vormt het referentiekader waarin kinderen sociale relaties aangaan. Als een kind gewend is om geen grenzen te krijgen en alles te mogen, dan zal hij of zij in latere relaties mogelijk ook weinig oog hebben voor de wensen en grenzen van anderen. Wanneer er in het gezin vaak complimenten worden gegeven en er interesse wordt getoond, zal een kind sneller geneigd zijn om dit gedrag ook bij leeftijdsgenoten te laten zien.’ Het kind spiegelt dus het gedrag binnen het gezin in de omgang met anderen. Wat binnen het gezin als gewenst gedrag wordt gezien, wordt door het kind ook bestempeld als gewenst gedrag buiten het gezin.

Als een kind gaat puberen, verandert de sociale belevingswereld. Kinderen zetten zich daardoor steeds meer af tegen hun ouders, terwijl leeftijdsgenoten steeds belangrijker worden. Toch blijven de ouders belangrijke informatiebronnen en gesprekspartners voor kinderen. ‘Dit zie je bijvoorbeeld terug bij het maken van studiekeuzes. Ouders spelen hierbij een belangrijke rol en hebben veel invloed op de keuze van het kind,’ vertelt Charlotte. Het ligt er dan wel aan hoe de relatie is tussen de ouders en het kind. ‘Als de relatie niet goed is, zijn kinderen geneigd om minder met hun ouders te communiceren over hun keuzes.’ Wanneer er binnen het gezin hier juist meer over gesproken wordt, is het niet vreemd dat jongeren een voorbeeld aan hun ouders nemen. Ze treden in de voetsporen van hun ouders en worden, bijvoorbeeld net als hun vader, dokter. Volgens Charlotte lijkt deze overname veelal aangeleerd: ‘De kennis over werk verkrijgen jongvolwassenen voornamelijk door gesprekken die ouders met elkaar of binnen het gezin voeren. Niet gek dat jongeren daardoor vaak dezelfde normen en waarden hanteren over het werkleven als hun ouders.’

Verder lezen over tolerantie en eigen keuzes? Dat kan op Bedrock >!

Antwoord op de vraag of je kind beïnvloedbaar is vind je hier!

Meer leuke content? Like ons op Facebook