Jolanda Smit: ‘Tot mijn dochter leukemie kreeg, had ik eigenlijk een perfect leven’

Thea Tijssen 9 jul 2016 Body

Famme Fatale Jolanda Smit (48) bracht onlangs haar debuutroman ‘Ze zal weer vliegen’ uit, geïnspireerd op de periode dat haar dochter (toen 5) leukemie kreeg. Jolanda: ‘Het gaat niet over Jasmijns ziekteproces, meer over wat het met haar moeder doet. Een echte geluksvogel die ineens wordt geconfronteerd met de andere kant van de medaille.’

De hoofdpersoon Lieke, dat ben jij dus eigenlijk?
‘Zo zou je het kunnen zien, maar het is een geromantiseerd boek. Dus niet alles wat ik in het boek beschrijf, heb ik echt op die manier meegemaakt. Het is niet letterlijk zoals het voor mij is geweest. Ik wilde niet alles prijsgeven.’

Maar de basis is hetzelfde: je dochter was 5 jaar toen jullie hoorden dat ze leukemie had.
‘Ja, dat was een bizarre dag, namelijk 5 december. Een dag die vrolijk hoort te zijn vol opwinding over de avond die komen gaat, maar dat viel natuurlijk totaal in het niet. Toen we het nieuws hoorden, zakte de bodem onder m’n voeten vandaan. Ik dacht: dit is het einde van de wereld. Leukemie is een ernstige ziekte. Ik vroeg me meteen af of ze er überhaupt nog bovenop zou komen. De arts zei gelukkig vrij snel dat de kans dat ze het zou overleven best groot was. Dus we kregen iets meer hoop. Mijn man en ik wisten dat we een zware tijd tegemoet gingen, want de behandeling zou twee jaar duren. Twee jaar, dat is 104 weken. Dan denk je: hoe gaan we dat in godsnaam volhouden? Maar je zet samen je schouders eronder. Het was een zwaar proces voor mijn dochter, maar ook voor mezelf, mijn man en onze directe omgeving.’

‘Hoe gek het ook voelt om met z’n tweetjes uit eten te gaan als je kind in het ziekenhuis ligt, je moet zulke dingen toch doen’

Wat deed het dan met jou bijvoorbeeld?
‘Ik werd in mijn sociale leven erg beperkt. Mijn relatie kreeg klappen te verduren en ik had veel last van eenzaamheid. Je krijgt een kleine wereld, bent alleen nog maar in het ziekenhuis of thuis. De wereld om je heen gaat gewoon door. Vrienden en familie sturen wel kaartjes en zijn geïnteresseerd, maar ik was toch eenzaam.’

Hoe kwam dat, dat je je toch eenzaam voelde?
‘Ondanks dat je samen je schouders eronder zet, zit je ook apart in je verdriet. Ik dacht nooit: het valt uit elkaar, maar je hele leven staat onder druk. Dat voel je ook. Het geeft veel stress. Allemaal dingen die het niet makkelijk maken. Het is niet zo dat het mis is gegaan tussen ons, maar het elastiekje stond continu strak gespannen. Je bent maar met een ding bezig; je dochter. De rest is bijzaak. Dus ook: je relatie, je eigen gevoel. Op een gegeven moment dacht ik: we moeten ook wel weer iets leuks samen gaan doen. Hoe gek dat ook voelt om, als je kind in het ziekenhuis ligt, met z’n tweetjes uit eten te gaan; je moet het toch doen om het leuk te houden. Je voelt je dan wel schuldig als ouders ten opzichte van je kind. Maar als je twee jaar niets leuks zou ondernemen samen, zou dat ook onmenselijk zijn. Dan red je het zeker niet als stel, lijkt me.’

‘Realiseren mensen zich wel dat je heel blij mag zijn als het ‘z’n gangetje’ gaat?’

Lieke is een succesvolle vrouw die alles heeft wat ze wil en die – lijkt het – alles komt aanwaaien, komt dit overeen met hoe jij in het leven stond voordat je dochter ziek werd?
‘Ja, dit past wel bij de Jolanda van toen. Net als bij Lieke was alles perfect in mijn leven, alles ging van een leien dakje en ik was succesvol in mijn werk. En op veertigjarige leeftijd sloeg het noodlot toe. Iemand die altijd vol vertrouwen en positief in het leven stond, werd geconfronteerd met de andere kant van de medaille. Hoe je daar dan uit moet krabbelen, daar gaat het boek over. Een vrouw die het geluk afdwong en het zich toe eigende, maar daar uiteindelijk heel onzeker over wordt. Het gaat over de kwetsbaarheid van geluk. Over vallen en opstaan. Over geluk afdwingen en tegenspoed aanvaarden. Het is zo belangrijk dat je succes en geluk nooit als vanzelfsprekend gaat beschouwen. Dat deed de hoofdpersoon namelijk, maar je ziet het ook om je heen. Je vraagt iemand: ‘Hoe gaat het?’ De ander zegt: ‘Z’n gangetje’. Realiseer je je wel dat je dan heel blij mag zijn, als het ‘z’n gangetje’ gaat?’

Denk je dat mensen zich dat te weinig realiseren?
‘Absoluut! Iedereen lijkt het maar normaal te vinden dat zijn of haar kind het goed doet op school en het leuk vindt op hockey of voetbal, maar daar moet je heel blij om zijn. Tijdens de ziekte van mijn dochter kwam ik in een andere wereld terecht, namelijk die van zieke kinderen. Die wereld is er ook. Simpele dingen als lekker fietsen of naar verjaardagsfeestjes gaan, kon ze niet meer. Ik vond het daarvoor heel normaal dat mijn kind aan alles meedeed.’

‘Ik plan mezelf soms bewust maanden vrij. Ik vind het belangrijker dingen met mijn dochter te doen, dan geld te verdienen’

Zoals je vaak hoort van mensen die door zo’n heftige periode gaan, heeft het bij jullie dus ook iets goeds opgeleverd?
‘Klopt. Het was een moeilijke periode, ik doe het niet graag over, maar er is zeker ook iets goeds uit voortgekomen. Ik sta anders in het leven, ik geniet meer van het nu, van het moment. Ook veel meer van mijn dochter. Wat ik nu doe, noem ik vaak ‘genieten in het kwadraat’. Ik leef meer alsof er een vergrootglas opstaat, intenser. Ik was altijd bezig met vooruitplannen, druk met mijn carrière, nu pak ik meer het moment. Die omslag had ik denk ik niet gemaakt als we dit niet hadden meegemaakt. Leef wat meer in het nu, geniet van alles wat je hebt. Dat is de rode draad die ik heb geprobeerd erin naar voren te laten komen.‘


Hoe doe je dat nu dan met werk, hoe pak je meer het moment?

‘Ik werk voor mezelf als interim marketing communicatie adviseur, maar neem soms bewust hele maanden vrij. Ik vind het belangrijker dingen met mijn dochter te doen, dan geld te verdienen. Ik kan me die vrijheid veroorloven; als ik wat goede klussen heb gehad, kan ik ook wel twee, drie maanden vrij nemen.’

FammeFatale Jolanda Smit1

Hoe gaat het nu met Jasmijn?
‘Het is inmiddels lang geleden. Ze was eind 2010 klaar met de behandelingen. Toen moest ze revalideren, twee jaar chemo richt behoorlijk wat schade aan. Ze is nu 13 en een vrolijke puber. Het is allemaal goed gekomen. Het boek stopt een paar maanden nadat Jasmijn klaar is met de behandeling. Je ziet een soort hoop voor de toekomst, want ik heb dit geschreven toen ze er middenin zat.’


Je wil vrouwen ook aanmoedigen hun droom door te zetten, toch?

‘Klopt! Ik wilde altijd al een boek schrijven, maar had – en nam – er nooit tijd voor en wist niet waarover. Nou, dat laatste was op een gegeven moment geen vraag meer. Maar voordat het boek er lag, daar gingen een hoop jaren overheen. Het was een lang proces. Ik heb het flink wat keren herschreven. Wat er nu ligt, is beter dan het ooit was. Ik ben blij dat ik het in eigen beheer heb uitgegeven, want voor mij was het ‘t belangrijkste dat het boek er kwam. Ik heb het boek opgedragen aan mijn dochter, ik overhandigde haar het eerste exemplaar en zei: ‘Wanneer jij eraan toe bent, kun je het lezen’. Mijn doel was toen al bereikt. Natuurlijk vind ik het leuk als het boek een groot publiek bereikt en als mensen het mooi vinden, maar ik heb het niet geschreven om rijk van te worden.’

‘Ze zal weer vliegen’ is te koop in de boekhandel en online te bestellen voor € 18,95.

Wil jij net als Jolanda ook graag zelf een boek schrijven en publiceren? Lees dan dit!

Voor de rubriek Famme Fatale interviewen we inspirerende vrouwen. Lees hier het interview met kinderpsycholoog Cecil Prins.

Reageer op artikel:
Jolanda Smit: ‘Tot mijn dochter leukemie kreeg, had ik eigenlijk een perfect leven’
Sluiten