Kan modern onderwijs (niet) zonder smartphones?

Redactie 9 apr 2015 Kids

Scholieren bekend maken met apps, de iPad en nieuwe media: ja. Maar hoort de smartphone daar per se ook bij?

O4NT. Staat voor ‘Onderwijs voor een Nieuwe Tijd’. Omdat de tijd nou eenmaal niet stil is blijven staan en de techniek al helemaal niet. Dat het traditionele onderwijssysteem het afgelopen decennium mee moest gaan met de digitale revolutie, was een feit. Maar slaan we niet een heel klein beetje door? Dat gevoel bekroop me maandagavond na het zien van het NOS-journaal.

Eén van de items ging over het gebruik van smartphones op middelbare scholen. Om met getallen te schermen: er waren 140 middelbare scholen onder de loep genomen, waarvan op 116 (83 procent) van die scholen in de klas smartphones gebruikt werden.

iStock_000027616719_Medium

Quiz op de smartphone

We zien een klas aan het begin van de les geschiedenis. “Als jullie je even je smartphone erbij pakken, dan kunnen we beginnen met de quiz over de VOC in de Gouden Eeuw,” instrueert de juf. Middels vragen op een groot scherm voorin de klas geven de kinderen via hun smartphone antwoord op de vragen. Ze kijken er erg blij bij. Roos glundert helemaal, want zij heeft de quiz gewonnen.

“Deze kant willen we op,” aldus de teamleider van de onderbouw van deze school. “Deze kinderen gaan het HBO en de Universiteit in, dan moeten ze daar ook klaar voor zijn en geleerd hebben hoe ze met bepaalde middelen om moeten gaan.” De geschiedenisjuf voegt daar nog aan toe dat ‘de kinderen nu direct feedback krijgen en weten wat ze nog beter moeten leren. En ook dat het voordeel van zo’n quiz is dat het interessant en leuk voor ze is’.

‘Thuis of in de kluis’

Aan de andere kant van het NOS-spectrum staat een andere middelbare school in Almelo, hemelsbreed slechts 5 kilometer verwijderd. Maar qua smartphonebeleid een wereld van verschil. Hier geldt voor het gebruik van smartphones het duidelijke mantra ‘thuis of in de kluis’.

Begrijp me niet verkeerd: ik ben voorstander van digitalisering van het onderwijs. Er is een reden waarom er in rap tempo zogeheten O4NT-scholen (beter bekend als Steve JobsScholen – naar het idee van Maurice de Hond) ontstaan. Sinds de oprichting van de eerste O4NT-school in augustus 2013, telt Nederland er op dit moment al 22 (waarvan er een paar nog in de transitiefase zitten).

O4NT versus regulier onderwijs

In plaats van met klassen wordt er op O4NT-scholen gewerkt met ‘stamgroepen’, heeft een kind naast juffen en meesters ook een coach, zijn de schooltijden flexibeler en wordt er onder meer (maar zeker niet de hele tijd) met een iPad als leermiddel gewerkt. Ook ‘ouderwetse’ kringgesprekken vormen een vast onderdeel in het curriculum van een SteveJobsSchool. Voor mensen die denken dat een stamgroep in de O4NT-leergang de hele dag alleen maar naar het scherm van een iPad staart: dat is niet zo.

Ik dwaal af. Maar ik niet alleen, want volgens mij begon de mevrouw van de eerste, pro-smartphone school daarmee. Er is volgens mij namelijk een verschil tussen digitaal onderwijs en kinderen laten
omgaan met nieuwe media en middelen, tegenover het inzetten van een smartphone wanneer dat niet helemaal – of helemaal niet – nodig is.

iStock_000041001066_Medium

Ouderwets

Call me old-fashioned: maar zo’n quiz had toch ook prima gespeeld kunnen worden zonder dat de antwoorden per se op de smartphone ingetoetst hoefden te worden? En dan is het toch aan de juf, die daarvoor geleerd heeft, om dat ook ‘interessant en leuk’ te maken voor de studenten? Ik denk aan ouderwetse bordjes omhoog houden (het resultaat van een ouderwets knutseluurtje), of – als je niet bang bent voor een beetje chaos – bordjes met A, B en C erop in de hoeken van het klaslokaal hangen? Of, hoe retro, je vinger opsteken bij het goede antwoord (hoewel niet afkijk-proof).

Ik weet het, stuk voor stuk redelijk kneuterig, maar volgens mij op zich prima alternatieven voor de smartphones waarop ook de whatsapp-meldingen en Facebook updates tijdens de quiz onverstoord van het scherm afspatten. En vooral: omdat kinderen anno nu buiten school al zo enorm veel bezig zijn met hun telefoon, dat het een stuk rustiger zou zijn als ‘ie ook heel even, die paar uur per dag, niet in beeld zou zijn.

Naïef

Wat me ook stoort is dat mevrouw doet alsof juist deze quiz een onmisbare tool is om straks aansluiting te vinden op het HBO en de Universiteit. Alsof scholieren zonder haar quiz niet zouden weten hoe ze met een smartphone om moeten gaan. Lieve teamleider van de onderbouw, deze kinderen zitten dag en (een groot deel van de) nacht vastgeplakt aan hun smartphone. Ze kennen hem van achter naar voren, ze zouden hem waarschijnlijk uit elkaar kunnen halen en geblinddoekt feilloos weer in elkaar kunnen zetten. En dan zou het ding nog werken ook. Daar hadden ze jouw quiz niet per se voor nodig. Daarom vind ik je argumentatie een tikkeltje naïef, en eigenlijk ook een beetje dommig.

Door bovenstaande tekst sijpelt enigszins mijn mening door, maar ik ben vooral heel benieuwd naar ervaringen en de mening van moeders van schoolgaande kinderen. Hoe staat de school van jouw kind tegenover het gebruik van smartphones? Wat vind jij daar als ouder van?

Reageer op artikel:
Kan modern onderwijs (niet) zonder smartphones?
Sluiten