Leven met een depressie is…

De 15 grootste misvattingen

Body & beauty

Wat is de overtreffende trap van ongenadig moeilijk? Ondoenlijk?

de·pres·sie
1 gebied van geringe luchtdruk
2 aanhoudend gevoel van neerslachtigheid
3 (periode van) economische inzinking-

Even de cijfers op een rij. In 2014 was 8 procent van de Nederlanders van twaalf jaar of ouder depressief. Dat komt dus neer op ruim 1 miljoen mensen, aldus het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS). Ongeveer 9 procent van de vrouwen was in 2014 depressief, tegenover 6 procent van de mannen. De groep die het vaakst kampt met depressieve gevoelens? De 40- tot 50-jarigen. Een op de tien personen van middelbare leeftijd was in 2014 depressief.

‘Ik voel me depressief’, ‘ik was dit weekend zo enorm down’, ‘die-en-die kijkt zo depressief uit haar ogen’. We gebruiken het woord vaker dan we denken. En vaker dan we moeten, zal eenieder die de echte betekenis van ‘depressief zijn’ kent.

Toen Antonie Kamerling in 2010 na zijn jarenlange strijd tegen depressie zelfmoord pleegde, leken mensen zich pas goed te realiseren dat depressie ook ‘de gewone, succesvolle man of vrouw’ kon overkomen. Dat klopt. En daarnaast zijn er nog een heleboel andere misvattingen over depressies die goed zijn om de wereld uit te helpen.

1. Depressief ben je niet een avond, even of twee weken

Vandaar het woord ‘aanhoudend’ in de definitie. Een depressie is een nagenoeg onophoudelijk gevoel van somberheid dat weken, maanden en zelfs jaren kan duren.

2. Depressiviteit is veel meer dan je ‘slecht voelen’

Iemand die depressief is, voelt zich vaak waardeloos, wanhopig, angstig, boos, gejaagd en/of verdrietig. En een heleboel gevoelstoestanden daartussenin. Dat staat in geen verhouding tot een rotdag hebben of je een paar avonden ‘down’ voelen.

3. Depressiviteit komt met vervelende fysieke bijverschijnselen

Alsof je zo rot voelen niet genoeg is, zijn ook slapeloosheid, weinig eetlust, lichamelijke pijn, hoofdpijn, hoge bloeddruk en oververmoeidheid (door de slapeloosheid) veel voorkomende symptomen van depressie.

4. Depressiviteit betekent niet altijd dat je je slecht voelt

Depressie gaat niet altijd over je (heel) verdrietig, boos of waardeloos voelen; soms gaat het juist over helemaal níets voelen.

5. Depressies komen in vele soorten en maten

Denk aan postnatale depressies, manische depressies, chronische depressie, bipolaire stoornissen, winterdepressies, depressies met psychotische kenmerken. Helaas moeten we hier ‘enzovoorts’ achter zetten, want er zijn er nog een handjevol meer.

Lees ook: 8 feiten die je manier van denken over depressies gaan veranderen >

6. Depressieve mensen liggen niet de hele dag alleen op de bank te huilen

Dat beeld hebben veel mensen, en dat klopt niet. Natuurlijk brengt iemand die depressief is veel tijd ellendig op de bank of in bed door, maar diezelfde persoon kan een paar dagen later gezellig naast je in de kroeg staan. Juist daarom is het vaak niet gemakkelijk om depressie bij mensen te herkennen.

7. Depressiviteit is niet leeftijdgebonden (en komt steeds vaker bij jongeren voor)

Wie denkt dat alleen volwassenen te maken hebben met depressies, heeft het mis. Er zijn gevallen waarbij kinderen al in hun tienerjaren (of zelfs jonger) te maken hebben met ernstige depressies. Au: 1 op de 10 jongeren loopt vóór zijn 18de verjaardag tegen zijn eerste depressieve episode aan.

8. Depressie komt vaker voor bij vrouwen

Waardoor dat komt, daarover zijn de geleerden het nog niet eens. Ongeveer één op de zeven volwassenen heeft minstens eenmaal in zijn leven een depressie; bij vrouwen komt het twee keer zo vaak voor.

9. Depressie is een psychische stoornis (of kan dit zijn)

Om van een stoornis te kunnen spreken dient iemand aan minimaal vijf van de negen depressiviteitssymptomen te voldoen, waaronder somberheid; afname belangstelling voor aangename activiteiten; verstoord slaappatroon of slapeloosheid; veranderende eetlust en duidelijke gewichtstoename of –verlies; vermoeidheid of energieverlies, suïcidale gedachten, etc. Iemand die depressief is heeft niet automatisch last van alle symptomen. Essentieel voor de diagnose ‘stoornis’ zijn de depressieve stemming en het verlies van interesse of plezier in activiteiten.

10. Ook (ogenschijnlijk) gelukkige mensen kunnen depressief zijn

Mensen die depressieve gevoelens of buien hebben zijn er doorgaans goed in (geworden) om dit voor de buitenwereld verborgen te houden. Sterker nog: ter compensatie en uit angst voor ontdekking hebben ze vaak – mits ze er de energie voor kunnen opbrengen – een blij en uitbundig masker opgezet.

Lees ook: Zo ben je er voor iemand die depressief is >

11. Pas op met goedbedoeld advies

Adviezen als ‘zet je eroverheen’, ‘nou, kop op’ en ‘het is gewoon een fase’ worden naast goedbedoeld, doorgaans ook als nutteloos en bij vlagen als kwetsend ervaren. De meest geschikte tekst voor op de Hallmark-kaart voor depressieve ontvangers moet nog bedacht worden.

12. Depressieve mensen vinden het moeilijk hulp aan te nemen

Om nog maar te zwijgen over zij die erom durven te vragen: weinigen.

13. Een kleine teleurstelling kan een grote terugval betekenen

Een vervelend gesprek met een vriendin, een kritische noot van de baas of een gerecht dat anders uit de oven komt dan gepland: iets wat voor andere mensen slechts een ‘vervelend incident’ is, kan voor mensen met depressieve neigingen een trigger zijn voor een terugslag.

14. Erfelijk: ja/nee?

Feit: personen waarbij in de familiegeschiedenis depressie terug te vinden is, hebben zelf een grotere kans op depressies – doordat ze er ontvankelijker voor zijn. Let wel: zo zwart-wit is het niet; er zijn
meerdere factoren (en vooral – in combinatie) die een depressie veroorzaken. Dat betekent derhalve ook dat mensen waar in de familie geen depressies voorkomen er last van kunnen krijgen.

15. Leven met een depressie is…

Wat is de overtreffende trap van ongenadig moeilijk? Ondoenlijk? Mission impossible? Leven met een depressie betekent al bij het wakker worden opzien tegen de dag, en dit gevoel de hele dag moeten bevechten. Zoals Joost Zwagerman tijdens een eerder optreden in DWDD zei: ‘Om 10.16 uur ‘s ochtends ben je bezig om 10.20 uur te halen. En als het 10.20 uur is, denk je: dat heb ik ook weer gehaald. Maar als vervolgens de post kwam en er lag een stapeltje brieven, dan dacht ik: dat ga ik niet redden, die post valt me aan!’

Meepraten over dit onderwerp? Dat kan op onze Facebook >

Lees de hartverwarmende brief die Phileine schreef aan Joost: ‘Rust in je hoofd’ >

Meer leuke content? Like ons op Facebook