Onderzoek: we lijken zo op onze naam dat vreemden ‘m kunnen raden

Persoonlijk

Je gezicht onthult meer over je dan je denkt: hoe je heet, bijvoorbeeld. We kunnen blijkbaar aan iemands hoofd zien hoe hij heet.

Kijk eens goed naar de foto van de (niet onknappe) jongeman.

Hierna volgen vier opties voor zijn mogelijke naam, en dan moet jij kiezen hoe jij denkt dat ‘ie in het echt heet.
a) Jacob
b) Dan
c) Josef
d) Nathaniel

Of je gelijk hebt, vertellen we je straks. Misschien zeg je nu: ‘ik heb maar gegokt’ – dat kan misschien zo zijn, maar nieuw onderzoek wijst uit dat je op basis van een foto van iemand meer weet dat je vermoedt.

Grootschalig onderzoek

‘Veel mensen horen vaak dat hun naam zo goed bij ze past – of juist niet,’ meende de Israëlische student die op dit thema promoveerde. Juist deze opmerkingen zorgden ervoor dat hij samen met andere onderzoekers uit Frankrijk en Amerika een grootschalig onderzoek startte met als onderzoeksvraag: ‘Kan het zo zijn dat mensen ‘op hun naam lijken?’

De onderzoekers verzamelden duizenden foto’s van verschillende gezichten, en gaven respondenten vier mogelijke namen bij elk portret – waaronder uiteraard de juiste. De respondenten werd gevraagd aan te geven welke naam ze dachten dat bij de foto hoorde.

Verbluffend resultaat

De resultaten waren – zeker voor wetenschappelijke begrippen – verbluffend te noemen: statistisch gezien werd er verwacht dat 25% van de gokken juist zouden zijn (als in: de juiste naam bij de juiste foto), maar het percentage lag een stuk hoger: rond 30% of zelfs meer. Dat lijkt erop te duiden dat mensen inderdaad op basis van alleen een foto een naam kunnen raden, zonder dat het (puur) op toeval berust.

Mensen kunnen klaarblijkelijk bepaalde karakteristieken uit iemands gezicht lezen die hen helpt de juiste naam te raden. Sommige gezichtseigenschappen horen bij bepaalde namen, een soort van naam-gezicht-match, aldus de onderzoekers.

Sieraden en andere weggevers: onzichtbaar

Met als kanttekening dat de vlieger alleen opgaat als het gaat om namen die in onze eigen cultuur (land, taal en omgeving) ook voorkomen, en tweede (of meerdere) namen horen er niet bij. Externe factoren die mogelijk een rol zouden kunnen spelen – sieraden of kleding – waren niet zichtbaar, om beïnvloeding te voorkomen.
Lees ook: Namen waar je kind het later (in het buitenland) moeilijk mee gaat krijgen.

Computers kunnen het dus ook

De grap was dat niet alleen mensen, maar ook computer in staat bleken het trucje te herhalen. De onderzoekers voerden de foto’s in computers in, en die werd gevraagd te kiezen tussen twee (in plaats van vier) namen. Ook daar bleek dat het aantal correct geraden namen veel hoger was dan wanneer het op gokken aankwam. ‘Dat leert ons dat het niet om de naam gaat, of om een oordeel dat we bij de naam hebben – maar dat het gezicht kennelijk iets vertelt over de naam, wat erop lijkt.’

Tot slot: het mysterie ontrafeld

De jongen op de foto heet Dan.

Dit dan: Scary! Toetsenborden bepalen onze keuze in babynamen.