Meditatie op school: ‘Juist drukke kinderen hebben er ook baat bij’

Thea Tijssen 2 okt 2016 Kids

Op steeds meer basisscholen krijgen kinderen les in meditatie en mindfulness. Hans Streng, leerkracht van groep 4 op openbare basisschool De Roos in Amsterdam, volgt momenteel de cursus Kindertrainer Mindfulness en geeft daarom lessen mindfulness op zijn school.

Meditatie en mindfulness zouden een positief effect hebben op het gedrag van kinderen èn op de schoolprestaties. Volgens een recent onderzoek in Chicago doen steeds meer leerkrachten in Amerika meditatieoefeningen met hun leerlingen. Hierbij leren de kinderen om zich te focussen op hun ademhaling, gevoelens en emoties. Dit geeft ze handvatten zodat ze, als ze gespannen zijn, zich even kunnen afsluiten en tot rust kunnen komen. Ook in Nederland wordt op steeds meer scholen mindfulness en meditatie toegepast. Zo geeft leerkracht Hans Streng regelmatig lessen mindfulness aan diverse groepen op school. Hij gebruikt hiervoor onder meer de methode ‘Zitten als een kikker’ die heel goed geschikt is voor kinderen vanaf 5 jaar.

Waarom ben je de training Mindfulness voor kinderen gaan volgen?

‘Ik deed de cursus Mindfulness voor mezelf, als deelnemer aan een volwassenencursus. Dat heeft mij veel gebracht. Buiten dat je dingen met aandacht doet, word je ook bijgebracht niet te oordelen. Niet over jezelf en niet over de ander. Dat leerde mij niet zo streng te zijn naar mezelf en dingen te nemen zoals ze zijn. Dat geeft jezelf ruimte en de ander ook.’

[source id=”attachment_119114″ align=”none”]mindfulness-op-school-je-kunt-de-golven-niet-wegnemen-maar-je-kunt-een-kind-wel-leren-surfen_1[/source]

En toen dacht je: dat moeten mijn leerlingen ook ervaren?

‘Ja, vooral toen ik les ging geven aan groep 4. Je merkt dat kinderen van die leeftijd al een bepaalde druk voelen. Sommige kinderen hebben hierdoor de neiging zich te gaan overschreeuwen en geforceerd gedrag te vertonen. Voordat ik aan groep 4 lesgaf, gaf ik les aan kleuters. Die zijn per definitie al mindful. Kinderen verleren dat ergens in groep 3. Ze worden zich dan bewuster van de mensen om zich heen. Juist dan kunnen ze wel wat mindfulness gebruiken.’

Lees ook: 6 yogaposes die elk kinderbrein tot rust laten komen

Waarom zouden meer kinderen mindfulness-lessen op school moeten krijgen?

‘Als je dingen met aandacht doet en zonder al te veel oordelen, krijg je daar positieve energie van en dat gun ik kinderen ook. Er komt ontzettend veel op ze af. Om ze bewust te laten zijn van wat er allemaal gebeurt om zich heen en met zichzelf, kun je mindfulness inzetten. Dat leert ze om met aandacht dingen te doen en met aandacht naar zichzelf te kijken. Kinderen kunnen meegesleept worden door zichzelf of door omstandigheden. Je hoopt dat ze daar uitkomen dankzij mindfulness. Zoals een belangrijke uitspraak over mindfulness zegt: Je kunt de golven niet wegnemen, maar je kunt een kind wel leren surfen. Ik denk dat het een onderdeel moet zijn van de sociale vaardigheden en persoonlijkheidsvorming. Voor het kind zelf, de sfeer in de groep en die op school.’

‘Het is misschien wel teveel gevraagd om mindfulness voor een hele klas te geven’

Famme’s Muriel geeft in Editie NL haar mening over verplichte meditatie op school:

Wat hebben de kinderen eraan, wat levert het op?

‘Ik heb mindfulness alleen in een klassensituatie gegeven, bij de groepen 3 en 4 hier op school. Dat is geen sinecure. Tijdens de eerste pilot kwam ik er namelijk achter dat grofweg gezien een derde van de kinderen erin meegaat: zij krijgen die ontspanning waar je op hoopt. Een derde zegt niet mee te doen, maar ze doen het stiekem wel en krijgen daar ook positieve dingen van mee. Weer een derde doet niet mee en heeft zelfs de neiging als stoorzender op te treden. Dat werkt niet prettig in een grotere groep. Vandaar dat ik voor de tweede pilot heb gekozen voor een mindfulness-les waarbij een andere docent de druktemakers rustig houdt. Het is misschien wel teveel gevraagd om het voor een hele klas te geven. Ik ben in elk geval tot de conclusie gekomen dat ik mindfulness het liefst in kleine groepjes geef. Maximaal tien kinderen, dan krijgen ze het allemaal mee.’

Pupils meditating on classroom desks

Wat merk je zelf aan kinderen die al meerdere mindfulness-lessen hebben gehad?

‘Dat het iets wordt waar je naar kunt verwijzen, als ze bijvoorbeeld overstuur zijn door een ruzie, een valpartij of door iets anders. Als ze huilen of opgewonden zijn op een negatieve manier, kun je ze hiermee helpen. Ik zeg dan: ‘Blijf bij je adem, leg je hand op je buik.’ Ik hoor het ze zelfs weleens tegen elkaar zeggen als iemand pijn heeft of overstuur is, dus ze helpen elkaar hierbij. Het wordt een instrument dat ze kunnen hanteren. Kinderen kunnen het gebruiken, je moet ze er alleen soms even op wijzen.’

‘De grootste druktemaker vroeg laatst: ‘Gaan we nog een keer die oefening met kikker Kees doen?”

Is mindfulness geschikt voor elk kind?

‘In principe wel. Kinderen met gedragsproblemen zoals ADD en ADHD hebben juist baat bij meditatie. Het grappige is, de grootste druktemaker uit groep 4 – die vorig jaar ook aan de pilot meedeed met groep 3 – vroeg laatst: ‘Gaan we nog een keer die oefening met kikker Kees doen?’ Dat geeft wel aan dat ook hij er iets van heeft meegekregen. Dus ja: het is voor elk kind geschikt.’

Lees ook: 10x waarom drukke kinderen júist leuk zijn

Hoe staan ouders er tegenover?

‘Die zijn allemaal enthousiast. Ik heb nog nooit een negatieve reactie gehad. Sterker nog: ouders willen zelf ook graag les krijgen, net als mijn collega’s trouwens. ‘Wanneer mogen wij?’, die vraag hoor ik best vaak, maar daar ligt mijn ambitie niet. En ik hoor leuke verhalen terug van ouders: een meisje dat nu in groep 5 zit, doet aan mindfulness tanden poetsen. Niet zomaar even poetsen dus, maar echt met d’r gedachten er heel erg bij. Leuk dat ze dat soort dingen echt mee naar huis nemen.’

Krijgt jouw kind ook meditatieoefeningen en/of mindfulness op school? Vertel er hier over.


Kun je zelf wel een lesje meditatie gebruiken om rustig te worden? Probeer anders eens een van deze 6 apps die als doel hebben jouw stressniveau flink te verlagen.

Reageer op artikel:
Meditatie op school: ‘Juist drukke kinderen hebben er ook baat bij’
Sluiten