Tips om kinderen te helpen stoppen met nagelbijten

Kids

Nagelbijten, duimen en neuspeuteren: het zijn typisch van die gewoontes die de meeste mensen al in hun vroege jeugd oppakken. We weten allemaal dat het vies is, en toch doen we het. Velen van ons ook als ze nog volwassen zijn (maar dat geven we niet toe, natuurlijk). Maar hoe help je je kind te stoppen met nagelbijten?

Ik was nooit echt een fan van neuspeuteren en duimen, maar van nagelbijten des te meer. Op veel van mijn kinderfoto’s heb ik een vinger in m’n mond, sabbelend of bijtend ging ik door het leven. Nu zou ik graag willen zeggen dat ik daar op een gegeven moment braaf overheen groeide of mee stopte, maar helaas.

Bijten – Roken – Bijten

In mijn pubertijd vormde nagelbijten de manier om met stress om te gaan, daarna ingeruild voor een andere vieze gewoonte: roken. Elke keer dat ik probeerde te stoppen met roken, pikte ik het nagelbijten weer moeiteloos op. Vandaag de dag ben ik 37, rook ik al jaren niet meer, maar zien mijn nagels er nog altijd net zo – ik schrijf dit met schaamrood op mijn kaken – afgekloven uit als toen.

History repeats itself

Een paar weken geleden attendeerde mijn moeder erop dat onze dochter wel erg vaak op haar nagels sabbelde. Was het duimen of was het nagelbijten? Het was me niet zo opgevallen (mea culpa), maar toen ik erop ging letten zag ik het ook: ze heeft heel vaak haar vingers in haar mond en zit dan overduidelijk te bijten.

Waarom beginnen kinderen met nagelbijten?

Om maar meteen met de million-dollar question te beginnen. De meeste kinderen beginnen rond hun derde/vierde met nagelbijten, vaak als manier om met spanning, opwinding of frustraties om te gaan. Een andere reden die vaak genoemd wordt is verveling of andere kinderen nadoen. Veel kinderen stoppen met nagelbijten na hun pubertijd, maar een grote groep blijft doorgaan. Doorgaans zijn mannen over het algemeen meer van het nagelbijtende soort dan vrouwen.

Waarom is nagelbijten slecht?

Los van het feit dat het er niet smakelijk uitziet, is het vooral een mogelijke bron van infecties. Kinderen stoppen immers hun vingers waarmee van alles aangeraakt is, in hun mond. Daarmee krijgen bacteriën direct doorgang naar de mond. Waarbij volledigheid vermeld dient te worden dat er ook onderzoeken zijn die zeggen dat nagelbijten (en duimen) daardoor juist positief effect hebben, want daardoor zouden kinderen minder kans op allergieën. Daarnaast kunnen ook te kort afgebeten nagels leiden tot ontstekingen, o.a. van de nagelriem.

En dus hoor ik mezelf al een paar weken elke keer dat mevrouw met haar vingers in haar mond zit, zeggen dat dat vies is en dat ze niet op haar nagels moet bijten/haar handen uit haar mond moet halen. Dat doet ze dan ook, om een paar tellen later haar vinger(s) weer richting mond te laten dwalen. Het lijkt ook echt een onbewust iets – volgens mij heeft ze zelf niet door wat ze doet.

Hoe help je kinderen te stoppen met nagelbijten?

Ik ging te rade op het internet, waar ik de volgende tips om kinderen te helpen stoppen met nagelbijten vond:

1. Word niet boos en verzin geen fabeltjes

Beide werken namelijk alleen maar averechts. Tegen je kind zeggen dat de opgegeten nagels in hun buik zich vastzetten in organen of uitgroeien tot een nagelboom, maken je kind alleen maar bang. Liever leg je eerlijk uit waarom nagelbijten niet goed voor hem is en waarom het beter is ermee te stoppen.

2. Knip de nagels van je kind zo kort mogelijk

Immers, kortgeknipte nagels valt niet veel aan (af) te bijten. Idealiter knip je de nagels elke paar dagen bij, om vervolgens de randjes glad af te vijlen. Het zijn vooral haakjes en scheurtjes die uitnodigen tot peuteren, kluiven en bijten – regelmatig insmeren met nagelcrème zou ook helpen. Waarbij ik persoonlijk graag aanteken dat het knippen van mijn dochters nagels in de regel allesbehalve zonder slag of stoot gaat, dus om dat om de paar dagen gedaan te krijgen, is nog een behoorlijke missie – maar dat terzijde.

3. Leid je kind af

Als je ziet dat je kind met zijn handen in z’n mond zit, leid hem dan af door hem te vragen iets te doen waar hij zijn vingers bij moet gebruiken: knutselen (tekenen, verven, kleien) is een goede, net als iets eten. Er zijn sites die een lolly aanraden (de mond zit dan immers een tijdje ‘vol’ en er kan geen nagel bij), maar het valt te bezien of de tandarts het met dit advies eens is.

4. Lak de nagels met een mooi kleurtje nagellak

Waar mijn moeder destijds lustig smeerde met Byte-x, wordt dat bij (kleine) kinderen afgeraden. Waar je wel mee zou kunnen smeren, is nagellak: mooi uitziende nagels nodigen meestal minder uit tot kluiven en bijten en daarnaast smaakt nagellak ook niet heel lekker. Hoewel dit niet voor iedereen geldt (ik beet overigens ook gerust door Byte-x heen) en het idee van gelakte nagels misschien bij jongetjes minder in de smaak valt.

5. Doe pleisters om de vingers

Dan rest tenslotte de meer drastische oplossing: pleisters eromheen. Dat kunnen saaie, bruine hansaplast-exemplaren zijn, maar ook met kleurige Frozen, Jip-en-Janneke, dieren of andere leuke Disneyfiguren erop.

6. Aanleren van een ‘concurrerende respons’

Je nagelbijtende kind proberen aan te leren om in plaats van op de nagels te bijten een vuist te maken, bijvoorbeeld. Ook kan een stressbal uitkomst bieden.

7. Zit er niet de hele tijd bovenop

Ik ben persoonlijk geneigd om elke keer dat mijn dochter nagelbijt haar daarop te wijzen, soms zelfs door enigszins bruut haar vinger uit haar mond te halen. Niet doen, zeggen experts. Beter is het om dat niet de hele tijd te doen (slechts af en toe), maar ook goed de situaties te bestuderen waarin je ziet dat je kind gaat nagelbijten. Op die manier kun je misschien achterhalen waarom hij bijt (in situaties van stress, als hij piekert, als ze zich verveelt), en kun je op basis van die informatie het patroon doorbreken.

Succes ermee (en ja, dat zeg ik ook tegen mezelf)

Lees ook: Dit is waarom kinderen tandenknarsen – en wat je ertegen kunt doen.

Mens en Gezondheid