‘Nee’ zeggen tegen je kind, zonder steeds ‘nee’ te zeggen: hoe doe je dat?

Kids

Nee, je mag geen koekje. Nee, ik wil niet dat je televisie kijkt. Nee, je mag niet met je slippers in de sneeuw. Nee, je mag niet mama’s bh in stukjes knippen en gebruiken voor een knutselwerk. Nee, olijfolie is geen dikke appelsap voor je babybroertje. Nee, nee, nee, de hele dag. Dat kan anders toch?

Geen idee hoe vaak ik dagelijks nee zeg tegen mijn kinderen, maar als je zegt dat het 500 keer is zou het me niet eens verbazen. Ik moet eerlijk bekennen; ik krijg me soms toch gekke vragen… maar dan nog. Nee is uitsluitend negatief en dat is soms misschien nodig, maar vaak ook niet. En juist omdat een constante benadrukking van de dont’s voor mijn kinderen tegengesteld is aan de positieve manier van opvoeden (de do’s), die ik hoog in het vaandel heb staan, wil ik graag wat minder vaak aan de ‘nee’. Door minder ‘nee’ te gebruiken, wordt je kind niet alleen optimistischer, maar bovendien moedig je je kind (die zichzelf natuurlijk volledig spiegelt aan jouw gedrag) aan om de obstakels die ze in het leven gaan tegenkomen op een andere manier te benaderen. Minder ja/nee. Minder zwart/wit.

Minder nee dus, maar hoe dan?

Het is nog niet zo makkelijk. Ik probeerde het na het schrijven van dit stukje en dat resulteerde vooral in een lange stilte van mijn kant, terwijl mijn zoon hard steppend in de gure wind eerst zijn jas en vervolgens zijn trui uittrok, terwijl hij een weg wilde oversteken en ik nog niet naast hem stond en toen hij vroeg of we na school naar het park gingen (nee, want we moesten paardrijden). Gelukkig baart oefening kunst en als je even verder leest, kan je zien dat ik het concept inmiddels aardig onder de knie heb. Maar eerst de instrumenten. Eerst de drie tools voor deze positieve benadering van de dont’s voor je kind:

1. Geef keuzes

‘Mag ik televisie kijken?’‘Vind je het niet veel leuker om samen te koken?’ Of ‘Ik wil op de I-pad’. ‘Je mag kiezen tussen samen een puzzel maken of een boekje lezen, welke kies je?’ Simpel toch? Door andere opties aan te geven, zeg je geen ‘nee’, maar het antwoord draagt de ‘nee’ wel in zich. In het geval van mijn zoon; ‘Wil je liever je trui uitdoen of je jas? Kies er maar 1, dan houden we de andere lekker warm aan.’

2. Geef een positieve uitleg

‘Als je plantjes uit de grond trekt, kunnen we straks de bloemetjes niet meer plukken.’ Voor mijn zoon: ‘Als we naar het park gaan, komen we te laat bij de manege.’ Compenseer je in wezen negatieve antwoord zoveel mogelijk door je kind heel duidelijk uit te leggen waarom iets niet kan. Dat geldt zeker bij onveilige situaties. Kom niet te dicht bij de oven, steek de weg niet over, dat is de warme kraan. In plaats van nee, zou je je kind ‘STOP’, ‘GEVAAR, ‘KIJK UIT’ kunnen toeroepen. Leg je kind uit wat de reden is, welk gevaar er dreigt en leg bovendien uit waarom je hem of haar soms toch laat schrikken met een keiharde ‘NEE’. Omdat mama zo bang is dat je pijn krijgt.

3. Gebruik gevoelens en redelijkheid

Zeker als een kind nog te jong is om een uitleg te begrijpen, kan het benoemen van gevoelens helpen om jouw negatieve antwoord op zijn vraag te verklaren. In mijn persoonlijke voorbeeld; ‘ik krijg het er koud van jou zo te zien.’ Overige voorbeelden zijn: ‘Lieverd, toe, het doet pijn aan mama’s oren als je zo schreeuwt.’ Of ‘ik word er niet blij van als je zo boos doet.’ ‘Vertel me wat er aan de hand is, dan kan ik het misschien beter maken.’

Positief opvoeden: check

Gisteren heb ik opnieuw een poging gewaagd. Mijn zoon wilde een pleister voor een zogenaamd pijnlijke teen. Ik heb hem eerst uitgelegd dat pleisters niet tegen de pijn zijn, vervolgens dat pleisters gemaakt zijn om bloed te stelpen en dat zijn teen niet bloedde. Toen dat niet werkte, zei ik dat mama er soms een beetje moe van werd om elke dag tientallen pleisters te plakken op wonden die eigenlijk niet bestaan en toen dat ook niet hielp? Toen ben ik naar beneden gegaan om een pleister te pakken, die ik op zijn teen plakte. Consequent? Nee, maar ik heb geen 1 keer het woord ‘nee’ gezegd en dat is op zich best positief opvoeden te noemen toch? 😉

Als je nu echt even geen tijd hebt voor die positieve uitleg of een scala aan keuzemogelijkheden, dan kan je altijd dit artikel met 27 alternatieven voor het woord ‘nee’ nog lezen.