De enige perfecte moeder is de imperfecte moeder

Dé manier om een goede moeder te zijn is door niet zo hard te proberen een goede moeder te zijn

Persoonlijk

De perfecte moeder zijn: vrijwel elke moeder is het van plan, doet er enorm haar best voor, maar ze (we) sneuvelen uiteindelijk bijna allemaal bij bosjes. Ook Famme’s Inge kwam er al snel achter dat in haar geen perfecte moeder schuilde. Al was het maar omdat die helemaal niet bestaat.

Het zit in me, al van jongs af aan, vrees ik. Ik wilde altijd de beste zijn: winnen met knikkeren, als eerste gekozen worden bij gym, de hoogste score halen bij de CITO-toets, cum laude afstuderen en de marathon sneller rennen dan ieder ander die ik kende, die ‘m ooit gerend had. Met mijn eigen huis-, tuin- en keukenpsychologie verklaar ik het als een mix van bovengemiddelde geldings- en prestatiedrang en tegelijkertijd de ietwat diepgewortelde angst om anders niet gezien te worden. Geen paniek, ik heb inmiddels een dusdanig respectabele leeftijd bereikt dat de scherpste randjes er wel vanaf zijn en dat die drang en angst op veilige afstand naar de achtergrond verplaatst zijn.

De perfecte zwangerschap

Behalve als het gaat om het moederschap, weet ik sinds drie jaar, een maand en een paar dagen. Sinds mijn dochter geboren is, keerde de drang om perfect te zijn in behoorlijke hevigheid terug. Al langer dan dat, want zelfs tijdens mijn zwangerschap speelde het op: de drang om de makkelijkste zwangerschap te willen hebben, vooral niet teveel aan te komen tijdens de zwangerschap en – ik schaam me om het te zeggen – stiekem was ik er ook best op gebrand om zonder pijnbestrijding mijn dochter ter wereld te brengen. Treurig, maar waar. Dat zei ik natuurlijk niet hardop, as if, maar onbewust voelde ik de onbeheersbare drang om alle vakjes met vlag en wimpel af te kunnen vinken. Ik zou een hele goede moeder worden en daar moest ik tijdens de zwangerschap al de eerste fundamenten voor leggen.

De eerste tegenslag liet niet lang op zich wachten. Borstvoeding en ik bleek een bijzonder slechte, uiterst pijnlijke combinatie. Na een week zat ik huilend tegenover de mevrouw van het consultatiebureau. ‘Je dochter heeft meer aan een relaxte, gelukkige moeder dan aan borstvoeding,’ zei ze tegen me. Ik moest eerst nóg harder huilen, en bestelde toen gelijk een kolfapparaat. Deels teleurgesteld in mezelf, maar deels vergoeilijkend, want die mevrouw had toch gezegd dat het ‘moest’?

Operatie borstvoeding: mislukt

Na mislukte operatie borstvoeding, volgden in rap tempo nog talloze andere teleurstellingen. Zo bleek ik niet bij elk huiltje precies te weten wat m’n dochter wilde (dat stond toch overal, dat een goede moeder dat gelijk wist?), maakten m’n vriend en ik meer ruzie dan foto’s van onze dochter (en geloof me, ik maakte véél foto’s) en hoe ik het ook probeerde, ik zag in de verste verte geen roze wolk voorbij zweven. Van alles wat ik me had voorgesteld en voorgenomen, was vrijwel niks terechtgekomen. Ik had gefaald; ik was een falende moeder. En dat gevoel is voor iedereen vernietigend, maar voor een rasperfectionist was het helemaal onverteerbaar.

Ik heb een klein jaar als falende moeder rondgelopen. Om me heen zag ik alleen maar moeders die het wél goed deden, die moeiteloos alle ballen in de lucht hielden, wiens kind, relatie en leven perfect was. Zij wel.

De slechtste moeder

Ik niet. Ik moest toegeven dat ik het moederschap behoorlijk zwaar vond; het lastig vond m’n leven compleet op een baby in te richten; gebroken nachten gewoon best wel klote vond; af en toe heel graag een paar uur rond wilde lopen zonder voor iets of iemand te hoeven zorgen; soms liever naar m’n telefoon of iPad dan naar m’n dochter keek; m’n vriend af en toe achter het behang wilde plakken en stiekem, heel stiekem aan het eind van de dag vooral blij was te weten dat ze over een paar uur zou slapen, en ik dan languit op de bank kon liggen. Zie je wel, ik was écht de slechtste moeder die er was.

Toen m’n dochter bijna een jaar was, werd ze ziek. Niets dramatisch hoor, koorts, snotterig, veel overgeven – een flinke griep. Dagen was ik met haar in de weer, hopend dat ze iets binnen zou houden, de koorts zou zakken en dat ze zich maar snel beter zou voelen. Het enige wat ze wilde was in mijn buurt zijn en vooral heel veel op mij liggen slapen.

‘Dit was mijn dochter, ik was haar moeder’

Een van die avonden lagen we boven in onze slaapkamer. Zij op mijn borst, haar wangen dieprood van de koorts, in diepe slaap. Ik keek naar haar. Ik had al zo vaak naar haar gekeken, maar zelden lukte het me de gemengde gevoelens uit te schakelen als ik dat deed. ‘Je houdt niet van haar zoals het zou moeten’ en ‘durf je toe te geven dat je spijt hebt?’ wisselden liefdevolle, geruststellende woorden als ‘ja maar ik hou echt van haar’ en ‘ik doe echt mijn best’ af. Tot die avond. Ik keek naar haar, en voelde alleen maar pure, oprechte liefde. Dit was mijn dochter, ik was haar moeder. Ze was ziek, en ik zorgde voor haar. Zo goed en zo kwaad als ik dat kon. En dat zou ik voor altijd blijven doen, zo goed en zo kwaad als ik dat kon.

Die avond was het mijn perfectionisme die een enorme dreun te verduren kreeg. Ik zou minder streng zijn voor mezelf, en me realiseren dat ik nou eenmaal geen perfecte moeder was. Dat al die moeders waarvan ik ze verdacht er wel een te zijn, dat hoogstwaarschijnlijk ook niet waren. Simpelweg om het feit dat de perfecte moeder niet bestaat.

De perfecte moeder is het slechtste rolmodel

Al zou de perfecte moeder al bestaan, dan zou dat een compleet verkeerd voorbeeld voor haar kind(eren) zijn. Dat zeg ik niet omdat dat mooi in mijn straatje past, maar dat zegt de beroemde Engelse kinderarts en psycholoog Donald Winnicott (overleden in 1971). Hij stelde dat fouten maken en imperfect zijn juist goed is voor de emotionele en sociale ontwikkeling van kinderen. Hij betoogt dat een moeder die af en toe fouten maakt in staat is haar kinderen te laten zien hoe deze fouten weer rechtgezet kunnen worden. Kinderen van een foutloze, ‘perfecte’ moeder zouden volgens hem een angst ontwikkelen om vergissingen te maken, en evenmin weten hoe ze die – indien toch gemaakt – moeten oplossen. Daarnaast zouden deze kinderen daardoor ook niet leren hoe ze zich moeten verontschuldigen, en al helemaal niet hoe belangrijk het is om van je fouten te leren.

En precies dat is wat ik dagelijks doe. Precies zoals het een perfecte imperfecte moeder betaamt.

Lees ook de struggelingen van moeder Petra: Dit vond ik de moeilijkste momenten in mijn eerste jaar als moeder

Meer leuke content? Like ons op Facebook