Verlegen kinderen bevinden zich vaak in een ‘eenzame plek’

Tips & tricks voor ouders

Verlegenheid is een eigenschap waar veel kinderen niet per se blij mee zijn. Het stigma is vaak waar: verlegen kinderen durven minder goed voor zichzelf op te komen, worden (daardoor) eerder over het hoofd gezien of vervelender nog: van verlegen kinderen wordt vaker misbruik gemaakt.

Zonder verlegenheid per definitie als iets ‘slechts’ of ‘naars’ af te doen (want zo zwart-wit is het niet), zijn er wel degelijk dingen die je als ouder kunt – moet? – doen om de scherpe randjes van de verlegenheid van je kind af te halen. Dat bedenken we niet zelf, maar psychologe en auteur van meer dan een tiental veelgelezen zelfhulpboeken voor volwassenen Dr. Suzanne Gelb.

Zij noemt verlegenheid een eenzame plek voor kinderen, en vindt dat het de taak van de ouders is om te helpen het zelfvertrouwen van je verlegen kinderen te vergroten. De volgende zes do’s en don’ts kunnen daar al een bijdrage aan leveren, meent zij.

1. Laat verlegen kinderen altijd hun zinnen afmaken

Zonder dat we het doorhebben doen we het regelmatig: de zinnen van onze kinderen afmaken. Omdat we haast hebben of omdat we weten wat ze gaan zeggen (vaak een combinatie van de twee).

2. Onderbreek hem niet als ‘ie aan het praten is

Voortbordurend op #1: soms maken we niet eens een zin af, maar verstoren we bruut een verhaal (pijnlijk maar waar) – omdat ons iets te binnenschiet, al dan niet aansluitend op het verhaal dat ons kind vertelt, of totaal niet gerelateerd. Lang verhaal kort: niet doen. Wacht altijd tot je kind uitgepraat is.

3. Vermijd (te snelle) kritiek

Dat wil heus niet zeggen dat je nooit een keer een kritische noot mag plaatsen bij een vraag of verhaal van je kind, maar bij een kind dat verlegen is, is het beter dat zeker niet te snel te doen. Het zal hem ervan weerhouden om een volgende keer een verhaal te vertellen uit angst meteen de mond gesnoerd te zien worden met een oordeel of kritisch wederwoord. Geef hem het gevoel dat het altijd ‘veilig’ is om een verhaal te vertellen (dat behalve niet bekritiseerd, dus ook niet onderbroken wordt).

4. Luister écht als ze iets vertellen

In combinatie met bovenstaande drie punten, is het voor dat gevoel van veiligheid ook belangrijk dat het kind voelt dat er écht geluisterd wordt naar het verhaal. Allemaal onmisbaar voor het uiteindelijke doel: mijn verhalen zijn interessant, mogen verteld worden en daar krijg ik alle ruimte voor. Essentiële criteria voor het krijgen van (meer) zelfvertrouwen.

5. Geef complimenten

Volgens dokter Gelb is dit een van de allerbelangrijkste tips uit het rijtje: geef je kind (meer dan) voldoende complimenten. Niet zomaar in het wilde weg natuurlijk, maar elke keer wanneer het op z’n plaats is. Elk mens houdt ervan om te horen dat ‘ie iets goed gedaan heeft, en eentje smaakt altijd naar meer. Met andere woorden: voor een verlegen kind werkt dit als een extra katalysator om te proberen te blijven doen waarvoor hij of zij gecomplimenteerd wordt. Uit die schulp, dus!

6. Houd jezelf een spiegel voor: hoe verlegen ben je zelf eigenlijk?

Wees eens eerlijk: hoe verlegen of extravert ben je zelf eigenlijk? Als je tot de conclusie komt dat je zelf eigenlijk ook behoorlijk verlegen bent, is het niet ondenkbaar dat je kind dat gedrag van jou ziet en al dan niet (on)bewust kopieert. Kortom: bepaal of je zelf ook niet wat assertiever zou moeten worden om op die manier een steviger voorbeeld te zijn. Niet alleen voor je kind, maar ook voor jezelf.

Lees ook: Deze vader deed iets heel creatiefs om zijn verlegen zoon te helpen.