Vertel je kind niet hoe goed hij is (en dit is waarom)

Kids

Elk kind is goed in iets. Kan goed tekenen, of prachtig dansen, haalt alle zwemdiploma’s binnen de kortste keren of is heel goed in vrienden maken. Als ouder is je eerste reactie misschien om je kind te vertellen hoe goed hij of zij is. ‘Wat ben je toch een slimmerd’, ‘wat kun je dat goed!’ of ‘je bent de beste’ zijn zinnen die ouders zonder het effect te begrijpen tegen hun kinderen zeggen. Wat kan er mis zijn met zeggen dat je je kind zo knap vindt?

Alles, zeggen Amerikaanse psychologen. In een experiment lieten zij kinderen van een jaar of tien -van gelijke intelligentie – moeilijke puzzels oplossen, waarbij ze op verschillende manieren beloond werden. De ene groep kinderen kreeg te horen dat ze wel heel slim moesten zijn om zo’n moeilijke puzzel op te lossen. De andere groep kreeg te horen: ‘Je zult wel heel hard je best hebben gedaan om zo’n moeilijke puzzel op te lossen.’

Meer bereiken met hard werken

De eerste groep werd daarmee beloond voor hun intelligentie – iets waar ze zelf weinig invloed op hadden. De andere groep werd beloond voor de inspanning – iets waar ze wel zelf invloed op hebben gehad. In een vervolgonderzoek werd dezelfde kinderen gevraagd naar de betekenis van intelligentie. De kinderen uit de eerste groep dachten dat intelligentie iets was waarmee je geboren werd en waar je niets aan kon doen. De kinderen uit de tweede groep dachten dat je met hard werken meer kon bereiken, ongeacht je intelligentie.

Vervolgens kregen de kinderen opnieuw een taak. Ze mochten allemaal kiezen of ze een moeilijke of een makkelijke puzzel wilden oplossen. De kinderen die geprezen waren voor hun intelligentie kozen vooral voor de makkelijke puzzel. De kinderen die te horen hadden gekregen dat ze zo goed hun best hadden gedaan, kozen vaker voor de moeilijke puzzel.

Tegenslag

Tot slot kregen alle kinderen een hele moeilijke puzzel. De kinderen die op hun intelligentie vertrouwden haakten al snel af omdat ze de puzzel te moeilijk vonden. De kinderen die op hun inzet vertrouwden zagen het mislukken van de puzzel niet als tegenslag, maar hielden er plezier in om het toch te proberen.

LEES OOK: Sociale kinderen opvoeden: 7 x regels van hoogleraren

Fixed mindset

Kinderen die vaak te horen krijgen dat ze slim zijn, of goed of knap, gaan vaak hetzelfde gedrag vertonen als de kinderen uit de ‘slimme’ puzzelgroep. In de psychologie heet dat een ‘fixed mindset’, een gedachte die vast zit in je hoofd. Als je ervan overtuigt bent dat je een bepaalde vorm van slimheid hebt, ga je moeilijkheden eerder uit de weg. Tegenslag, iets niet kunnen oplossen associeer je dan met niet slim zijn.

Kinderen die geprezen worden om hun inspanning, zullen niet aan zichzelf gaan twijfelen als iets niet lukt. Ze zullen hun best doen zo lang als ze kunnen. Lukt het niet, dan hebben ze het in ieder geval geprobeerd. In de psychologie wordt dat ‘growth mindset’ genoemd, een flexibele manier van denken.

Min of meer hetzelfde

Het experiment is vele keren uitgevoerd, met verschillende kinderen onder verschillende omstandigheden. De uitkomst is altijd min of meer gelijk. Precies de reden waarom ouders er tegenwoordig steeds meer op gewezen worden dat ze niet tegen hun kind moeten zeggen dat het knap is, maar dat het iets zo goed probeert.

Ook bij volwassenen blijkt een ‘growth mindset’ vele voordelen te hebben. Mensen die zich concentreren op de inspanning in plaats van op het resultaat of hun aangeboren intelligentie, kunnen beter samenwerken, zijn minder op zichzelf gericht, minder faalangstig en hebben meer doorzettingsvermogen.

Vier voorbeelden van hoe je inspanning kunt belonen:

1.

‘Ik vind het leuk om te zien hoe je die puzzel in elkaar probeerde te zetten. Je hebt het niet opgegeven en je hebt een manier gevonden om alle stukjes op de goede plek te krijgen.’

2.

‘Je hebt zo veel geoefend voor dit dansje, dat kon ik echt wel zien. Vandaag heb je heel mooie gedanst.’

3.

‘Ik ben zo trots op het feit dat je je snoep met je broer hebt gedeeld. Ik word er echt blij van als ik zie dat je iets met anderen deelt.’

4.

‘Het was een heel moeilijke opdracht, maar je ging er net zo lang mee door tot het lukte. Ik vond het hele knap dat je door bleef gaan. Goed gedaan.’

Voorbeelden zijn afkomstig uit het boek ‘Danish Way of Parenting’ (2014) van Jessica Alexander en Iben Sandahl.

De schrijver van dit stuk, Manon Sikkel, is journalist, psycholoog, kinderboekenschrijver en heeft vier kinderen.

Mindful opvoeden: zo doe je dat

Meer leuke content? Like ons op Facebook