Voedingssupplementen: dit is waarom je niet zomaar iets moet slikken

Body & beauty

Voedingssupplementen zijn er niet meer alleen voor wanneer je grieperig bent. We zouden nu vooral supplementen moeten slikken om ons gebrek aan vitaminen uit voeding te kunnen compenseren. Maar is dit echt zo? En hoe weet je wat je moet slikken? Stop het nattevingerwerk, tijd voor uitleg.

Om de boel uit te vogelen sprak ik met expert Juglen Zwaan, hij studeerde Orthomoleculaire geneeskunde en is schrijver van het boek De Supplementenwijzer, een gids voor het gebruik van voedingssupplementen.

Als je heel gezond en gebalanceerd eet, zijn supplementen dan ook nodig?

Juglen: ‘Nee, maar helaas eet slechts 1% van de kinderen voldoende groente en fruit en volwassenen doen het nauwelijks beter. En wanneer je bijvoorbeeld besluit om geen dierlijke producten te eten, dan heb je zeker vitamine B12 nodig. De rest kun je wel uit je voeding halen. En vitamine D maakt ons lichaam uit zonlicht, maar omdat de zon in Nederland vaak niet sterk genoeg is, zou ik deze vitamine het hele jaar door blijven slikken. In de winter wat meer dan in de zomer. Een ander probleem is dat bijna elke Nederlander regelmatig stress ervaart. Door te stressen verlaag je de hoeveelheid magnesium in je lichaam, waardoor je nog gestresster kan worden.’

Wanneer weet je wat je moet slikken en hoeveel?

‘Je kunt kijken naar bloedwaardes of naar symptomen. Bloedwaardes zeggen wel iets, maar lang niet alles. De bloedwaardes kunnen goed zijn, terwijl je lichaam de vitamines niet kan activeren en opnemen in de cellen, bijvoorbeeld door een enzymengebrek. Kijken naar symptomen kan dan zeker raadzaam zijn. Vaak slikken mensen geïsoleerde vitamines, zoals vitamine B12. Veel mensen vergeten dat vitamines samenwerken. Zo ondersteunen de B-vitamines elkaar in werking. B12 kun je daarom beter nemen in combinatie met foliumzuur en B6. Hetzelfde geldt voor de in vet oplosbare vitamines A, D, E en K. Teveel vitamine A kan giftig zijn, daarom is het beter om het hele spectrum binnen te krijgen. Deze samenwerking zien we niet alleen bij vitamines, maar ook bij mineralen. Zo werkt het niet alleen calciumversterkend op onze botten, maar hebben we ook magnesium en fosfor nodig. Zie het als stenen en cement. Je hebt ze samen nodig om een huis te bouwen.’

Moeten we ze echt elke dag slikken?

‘Ik zie supplementen als tijdelijk noodverband. We hebben honderdduizenden jaren zonder supplementen kunnen leven in goede gezondheid. Het lichaam wil altijd weer terugkeren naar de blauwdruk, maar dan moet het wel krijgen wat het nodig heeft. Supplementen zijn hierin een extra ondersteuning. Maar uiteindelijk zouden we zonder supplementen moeten kunnen door de juiste voeding en levensstijl. Vaak doet een uurtje vroeger naar bed of een lange wandeling meer voor de gezondheid dan het slikken van een multi.’

Zijn multivitaminen echt zo wonderbaarlijk als ze klinken?

‘Ongeveer 93% van de supplementen in de winkels is synthetisch. De vitamines komen niet uit groenten en fruit, maar worden chemisch geproduceerd in een laboratorium. En vaak zijn synthetische supplementen zeer hoog gedoseerd. Ik houd het daarom liever op natuurlijke supplementen die vitamines en mineralen bevatten uit de natuur.’

Daarover gesproken: hoe weet je of je supplementen ‘veilig’ zijn en waar je ze het best kunt kopen?

‘Goedkope multi’s van grote drogisterijketens bevatten vaak slecht opneembare stoffen. Als je wat meer investeert, dan tik je al gauw een supplement op de kop met beter opneembare stoffen. Hier kan je lichaam veel meer mee. Goedkoop is echt duurkoop. Daarbij komt dat goede orthomoleculaire merken zuiverder zijn. Ze hebben geen vervuiling en bevatten ook daadwerkelijk de opgegeven dosering. Bij goedkope merken laat de dosering nogal eens te wensen over.’

Is het waar dat íedereen vitamine D moet slikken?

‘Volgens recente onderzoeken hebben de meeste Nederlanders een tekort aan vitamine D. We wonen nu eenmaal niet rond de evenaar, wat betekent dat slechts enkele maanden per jaar de zon sterk genoeg schijnt om ervoor te zorgen dat onze huid vitamine D aanmaakt. Als je bedenkt dat we vitamine D voor slechts drie maanden kunnen opslaan, wordt duidelijk dat we met name in de winter een groot tekort hebben. Vitamine D helpt niet alleen voor sterkere botten, maar we komen er steeds meer achter dat het een hormoonachtige stof is die bijdraagt aan een positieve stemming en een krachtig immuunsysteem. In januari zijn veel mensen ziek en de meest depressieve dag van het jaar is ook in januari (Blue Monday). Het zou kunnen dat dit allemaal is terug te voeren op een tekort aan vitamine D. Ik slik zelf in de winter 4000 IE en in de zomer 1000 – 2000 IE per dag. Dat is meer dan er geadviseerd wordt door de overheid. Toen ik me hield aan het advies van de overheid, bleven mijn bloedwaarden te laag.’

We hebben gehoord dat magnesium het nieuwe wondermineraal (tegen stress) is?

‘Magnesium komen we vaak tekort, omdat we te weinig bladgroenten eten. Bladgroenten zijn extreem rijk aan magnesium, een mineraal dat is betrokken bij meer dan driehonderd belangrijke lichaamsprocessen. Als je een hoge bloeddruk hebt, veel spierkramp, neerslachtigheid of veel vermoeidheid ervaart, is het zeker aan te raden om magnesium te proberen. Vaak helpt magnesium ook bij het doorslapen, iets waar veel mensen moeite mee hebben. Chocolade is de rijkste bron van magnesium in onze voeding, dat is goed nieuws toch?’

Kun je ook een teveel van (bepaalde) vitaminen krijgen? En hoe let je hierop?

‘Jazeker. Als je een overdosis vitamines wilt vermijden kun je het beste kiezen voor natuurlijke supplementen, omdat deze lager gedoseerd zijn. Met name vitamine A, B6 en K kunnen gevaarlijk zijn bij een teveel. Dit geldt ook voor bepaalde mineralen. Ons lichaam kan bijvoorbeeld moeilijk een teveel aan ijzer kwijtraken. Enkel menstruerende vrouwen kunnen dit, maar kinderen, mannen en vrouwen na de overgang lopen risico op te veel ijzer door verrijkte voeding en supplementen. Het blijkt telkens weer om het evenwicht te gaan. De dosis bepaalt of iets giftig is of niet.’

Raakt je lichaam na een poosje gewend aan de supplementen waardoor het minder goed werkt?

‘Je lichaam kan er zeker gewend aan raken. Daarom raden wij het aan om af en toe het gebruik te staken. Het is zelfs het overwegen waard om af en toe te variëren in merk, zodat je lichaam weer even op scherp wordt gezet.’

Waar zijn voedingssupplementen precies goed voor:

Sterk hart: Omega 3, vitamine D, niacine
Meer energie: Vitamine B12, ginseng, S-Acetyl-L-Glutathion
Mooie huid: Probiotica, zwarte bes olie, Vitamine A
Sterk haar en sterke nagels: IJzer, vitamine C, biotine (vitamine B8)
Spiermassa: Calcium, magnesium, vitamine B
Gewichtsverlies: Groene thee extract, vitamines B2 en B5, alpha lipoic acid, Chromium Picolinate
Betere nachtrust: Magnesium, melatonine, vitamine D
Sterke botten: Vitamine D3, Kurkuma, mangaan
Anti-aging: Selenium, glucosamine, vitamine A, C en E

Kortom: voedingssupplementen zijn heel belangrijk, maar laat je er wel goed over adviseren door een expert of verkoper. Volg niet klakkeloze de trends, maar doe desnoods een test om zeker te weten wat je lichaam nodig heeft en kijk waar je je beter door voelt.

Zie jij soms door de bomen ook het bos niet meer? Praat mee op Facebook!

A-ha! Dit zegt je soort foodcraving over je lichaam>

Meer leuke content? Like ons op Facebook