Geef jongens de ruimte om meer te bewegen in de klas

Kids

‘Blijf op je plek zitten.’ ‘Niet wiebelen op je stoel.’ Vooral jongens krijgen dit soort opmerkingen dagelijks op school te horen. Terwijl genoeg beweging ongelofelijk belangrijk is voor jongens volgens onderzoekers. Juist om goed te kunnen concentreren en leren. Helaas doen veel scholen (nog) te weinig met deze wetenschap.

Mijn oudste zoon die in de derde klas van de middelbare school zit, was er laatst uitgestuurd. Hij had op z’n tafeltje gehangen, gewiebeld op z’n stoel en toen hij ondanks waarschuwingen daarna weer niet netjes rechtop zat, had de leraar er genoeg van. ‘Eruit jij!’ Totaal onterecht vond hij. Maar ja, dat vindt hij altijd. Dit keer was ik het volledig met hem eens. En wel om twee redenen. Wat kan het zo’n leraar nou schelen hoé kinderen in de klas zitten? Als ze maar opletten en hun best doen. In welke houding lijkt me totaal niet relevant. En verder begrijp ik gewoon heel goed dat mijn zoon tijdens een saai blokuur in een muf lokaal aan het eind van de dag, geen 90 minuten kaarsrecht op z’n stoel kan zitten. Wat hij sowieso nogal moeilijk vindt, aangezien hij ADHD heeft en de concentratieboog van een goudvis. Maar los van ADHD hebben jongens vaak meer onrust in hun donder. Waarom zou die beteugeld moeten worden en ze in de klas maken tot ‘wassen beelden’ die vooral stil moeten zitten?

Nieuwe werken

Laten we eerlijk zijn: ook voor ons volwassenen is het een hele uitdaging om urenlang stil te zitten en dan ook nog eens 100% gefocust te zijn. Als ik werk, sta ik om de zoveel tijd op om wat te pakken en vooral even te bewegen. En ik haal voor de lunch meestal iets buiten de deur voor wat zuurstof en om mijn benen even te strekken. Ook zijn er verschillende plekken op de Famme-redactie waar je staand kunt werken. Iets dat je bij steeds meer bedrijven ziet. Want werkgevers zijn zich er steeds meer van bewust dat 6 tot 8 uur per dag zitten ongezond is en slecht voor de concentratie. Ze passen hier zelfs hun werkplekken op aan. Maar wat moeten onze kinderen op school doen? Precies…

Om goed te kunnen leren, moet je goed opletten en om goed op te kunnen letten, moet je genoeg bewegen

Boys will be boys

Het zijn vooral jongens die hier last van hebben, zo blijkt uit allerlei onderzoeken. En dat zal veel ouders niet verrassen. Bijna iedereen met een zoon zal kunnen beamen dat jongens niets liever doen dan springen, rennen, klimmen en vechten. Zo zijn de meeste jongens nou eenmaal ‘geprogrammeerd’. En hier is ook een reden voor. Jongens moeten kunnen bewegen om te kunnen presteren. Voor de meeste jongens – en enkele meisjes – geldt namelijk: om goed te kunnen leren, moet je goed opletten en om goed op te kunnen letten, moet je genoeg bewegen. En dat heb ik niet bedacht; er zijn heel wat onderzoeken die dit bewijzen. En die twee korte pauzes per dag en twee uur gym in de week op de meeste scholen, is voor de merendeel van de jongens simpelweg by far niet genoeg.

LEES OOK: 9 dingen die ik nooit gedacht had te zeggen… tot ik jongens kreeg

Onderzoek

Ook Finse onderzoekers zochten uit wat het effect op kinderen is, als ze niet genoeg kunnen bewegen tijdens schooltijd. Hier kwam onder andere uit dat weinig beweging een negatief effect heeft op het lees- en rekenniveau van jongens. Meisjes hadden hier nauwelijks last van. Volgens het onderzoek zijn hier twee mogelijk verklaringen voor: de meeste meisjes hebben geen sterke behoefte aan fysieke inspanning of meisjes willen wel graag bewegen, maar hebben er vervolgens geen last van als dit niet mogelijk is. Hoe dan ook, het resultaat van dit aangeboren verschil is dat meisjes over het algemeen meer complimenten krijgen over hun inzet in de klas en jongens vaker waarschuwingen en straf. En dat werkt niet bepaald motiverend voor de laatste groep. En krijgen jongens straf omdat ze niet rustig genoeg waren in de klas, dan moeten ze soms ook nog eens in de pauze binnen blijven. Het enige moment dat ze wel even kunnen bewegen.

LEES OOK: Meditatie op school: ‘Juist drukke kinderen hebben er ook baat bij’

Minder ADHD’ers

Ik ben er van overtuigd dat als scholen kinderen meer ruimte geven om te bewegen, het voor veel kinderen en zeker jongens niet alleen een stuk leuker en makkelijker wordt om te leren, maar ook dat het aantal ADHD-diagnoses zal afnemen. Niet zozeer omdat ik denk dat er veel onterechte diagnoses worden gegeven (ik ben geen expert dus daar kan en wil ik niet over oordelen), maar omdat het drukke gedrag dat nu voor veel problemen zorgt, veel minder zou voor komen. Ik weet in elk geval zeker dat mijn oudste zoon die, zoals ik eerder schreef, ADHD heeft, het een stuk makkelijk zou hebben als hij niet eindeloos stil moest zitten, maar af en toe even mag gaan staan of tijdens een blokuur even naar buiten mag om een rondje rond de school te rennen. Of desnoods mag wiebelen op z’n stoel, als dit de enige mogelijke manier van bewegen is op dat moment. En dat geldt volgens mij dus niet alleen voor ‘ADHD’ertjes’ zoals hij, maar voor bijna alle jongens.

Dus beste directeur, rector, juf, meester of wat je ook doet in het onderwijs: verdiep je alsjeblieft eens in dit onderwerp en zorg voor meer beweging op school. Kijk eens naar de Finse scholen bijvoorbeeld waar kinderen mogen staan in de klas, op skippyballen mogen zitten of meer in de ruimte mogen bewegen en laat kinderen vaker naar buiten gaan. Ik garandeer je: daar worden niet alleen de jongens – en meisjes! – blij van, maar jijzelf ook. Je hoeft dan namelijk veel minder vaak straf uit te delen of kinderen te waarschuwen en de prestaties gaan nog omhoog ook. En bovendien geeft het je de kans om zelf ook wat vaker dat muffe schoolgebouw te verlaten. Moet jij eens kijken hoe je daar van opknapt.

PS. Je moet nu niet denken dat je alles tegen de leerkracht van je kind kunt zeggen. Deze 15 dingen moet je bijvoorbeeld nóóit tegen de juf of meester van je kind zeggen.