Elk kind is wel eens bang: zo ga je daar als ouder mee om

Kids

Een kind dat niet durft te gaan slapen, doodsbang is voor kleine beestjes of voortdurend vreest dat zijn ouders iets zal overkomen… Angsten heeft elk kind, de een wat meer dan de ander. Hoe leer je je kind om te gaan met zijn angst? Psycholoog Manon Sikkel geeft advies.

Primaire emotie

Angst is een primaire emotie met een biologische basis. Angst ontstaat automatisch. Primaire emoties zijn als het ware voorgeprogrammeerd. Een kind voelt het in zijn hele lichaam. Als volwassene heb je geleerd om jezelf niet te laten overspoelen door emoties. Je zoekt direct naar een verklaring voor het gevoel en naar een oplossing.

Je stelt jezelf gerust door te zeggen dat – om maar een voorbeeld te noemen – het vliegtuig rare geluiden maakt, maar dat dat nu eenmaal bij vliegen hoort. Heeft datzelfde vliegtuig ineens last van enorme turbulentie, dan kan je primaire angst gaan overheersen. Ook als je eigenlijk weet dat turbulentie slechts ongemakkelijk is en niet per se gevaarlijk.

Overheersende turbulentie

Een kind dat veel angsten kent, ervaart het leven, of die situatie, als een soort turbulentie. Gelukkig kunnen de meeste ouders een bang kind gerust stellen, omdat ze weten dat de kinderangsten niet op echt gevaar duiden. Maar wat als een kind ineens overal gevaar ziet?

Een leven vol eerste keren

Groter worden brengt angst met zich mee. Net als een kind gewend is aan hoe de wereld om hem heen eruit ziet, verandert alles. Een nieuwe school, voor het eerst zwemmen, zelfs de eerste sneeuw kan al beangstigend zijn voor een kind. Als je als ouder bevestigt dat het eng is, en je de angstige situaties vermijdt, krijg je een kind dat niet leert om zichzelf gerust te stellen. Opvoeden is je kind begeleiden naar het zelf doen. Voor het eerst alleen op de fiets, voor het eerst alleen naar school, uit het zicht van de ouder, de wijde wereld in. Als ouder zou je het liefst elke stap bij je kind zijn om het voor elk mogelijk gevaar te behoeden, maar de truc is juist om je kind zo veel vertrouwen mee te geven dat het zijn eigen angsten kan bezweren.

LEES OOK: Dit is waarom kinderen soms zo overstuur raken

Angst benoemen

Door te zeggen dat het wel meevalt – ‘die hond bijt heus niet’ – neem je de angst niet serieus. Beter zou zijn om de angst van je kind te benoemen. Door te zeggen: ‘Nou dat is best een grote hond.’ Stel je kind voor om samen een stap dichterbij te doen. ‘Zullen we de hond samen aaien?’ Een kind leert daardoor dat zijn gevoel van angst niet gek is, maar het leert ook dat het gevoel weg gaat als je zelf de baas wordt. Als je iets doet om jezelf minder angstig te maken.

Inleven

Net als volwassenen zijn kinderen vaak angstig voor nieuwe situaties of dingen die ze (nog) niet begrijpen. Probeer de wereld van je kind door zijn of haar ogen te zien en je begrijpt dat zo’n hond angstaanjagend groot kan zijn. Bevestig altijd dat je ziet dat je kind bang is en dat het niet erg is. Zoek dan samen naar de oplossing. Kinderangsten horen bij kinderen. Of ze nu bang zijn voor het donker als ze 3 zijn of bang voor grote groepen als ze 13 zijn, aan jou als ouder is het de taak om samen naar een oplossing te zoeken.

Tips voor ouders met een angstig kind

– Gebruik je eigen creativiteit om je kind te helpen omgaan met angst. Strooi onzichtbaar poeder door de kamer om de heksen weg te jagen in plaats van te zeggen dat heksen niet bestaan. Geef je kind ook een handje onzichtbaar poeder.
– Ga nieuwe situaties en ervaringen niet uit de weg. Die zijn juist belangrijk om te leren angst te overwinnen.
– Heb vertrouwen in de vaardigheden van je kind en straal dat uit. Onderken je eigen (bange) gedachten over zijn kwetsbaarheid en de onveiligheid van de omgeving.
– Door het vermijden van angstige situaties blijft de angst bestaan. Begeleid je kind in het stap voor stap tegemoet treden van angstige situaties. Hierdoor went het aan de angst en leert het hoe je deze overwint.
– Bij het wennen aan een angstige situatie is het belangrijk dat je je kind na elke stap in de goede richting beloont, met een compliment of een knuffel.

Manon Sikkel is psycholoog, journalist, kinderboekenschrijver en heeft zelf drie kinderen.

Lees ook:

Heb je een koppig kind? Wees gerust! Het is ergens goed voor. Uit onderzoek blijkt: ze worden later welgesteld en presteren beter.

Meer leuke content? Like ons op Facebook